|
|
Marek Michalski "normy są podtrzymywane bez monopolu (koszty naruszeń, reputacja, interes, równowaga sił). To da się analizować nawet wtedy, gdy ludzie nie zgadzają się co do jednego „prawa naturalnego”. "Fakt. |
|
|
Marek Michalski Prawo naturalne i prawo natury to jak Pan zauważył powyżej dwa różne określenia.Prawa natury to m.in. prawo zachowania życia i prawo zachowania gatunku. Nawet jednak zwierzęta drapieżne zabijają jedynie kierując się tymi instynktami, czyli np. dla zdobycia pożywienia, dla obrony. Również my, choć po obudzeniu jeszcze nie wstaliśmy lewą nogą, nie rozmyślamy kogo by tu zabić.Prawo naturalne faktycznie jest różne w różnych cywilizacjach, ale prawo międzynarodowe wypracowano w cywilizacjach białego człowieka, a i pozostałe nie musiały się od tych zasad wzdrygać, co nie znaczy, że przestrzegać. |
|
|
Bartosz Jasiński To jest akurat bardzo dobry trop: sieci współpracy (miasta/regiony/państwa) pokazują, że „porządek” może być wieloośrodkowy i oparty na interesie, a nie na jednym centrum dowodzenia. Tyle że to nadal działa dlatego, że istnieją reguły gry, arbitraż, zdolność egzekwowania ustaleń i realne koszty złamania umów — czyli dokładnie to, na co autor powołuje się przy prawie międzynarodowym. Innymi słowy: takie struktury są świetnym argumentem za decentralizacją i konkurencją modeli, ale nie są automatycznym dowodem, że „monopol państwa” znika bez ryzyka powstania innego monopolu (np. silniejszego bloku). Da się to zrobić mądrze — tylko trzeba pilnować zabezpieczeń, a nie liczyć, że „samo się ułoży”. |
|
|
Bartosz Jasiński Masz rację, że warto rozdzielić poziomy: prawo międzynarodowe jako kontrakt/umowy i „prawo naturalne” jako pewna rama etyczna. Problem w tym, że w praktyce te pojęcia są tak różnie używane, że rozmowa szybko zamienia się w spór o definicje, a nie o mechanizm. Dla mnie sedno artykułu jest gdzie indziej: nie w tym, czy źródłem prawa jest „etyka” czy „cywilizacja”, tylko w tym jaknormy są podtrzymywane bez monopolu (koszty naruszeń, reputacja, interes, równowaga sił). To da się analizować nawet wtedy, gdy ludzie nie zgadzają się co do jednego „prawa naturalnego”. |
|
|
Bartosz Jasiński Tekst ciekawie gra analogią: skoro prawo międzynarodowe działa bez „światowego policjanta”, to porządek społeczny też mógłby działać bez monopolu państwa. To jest prowokacja intelektualna, ale analogia jest tylko częściowo trafiona. Prawo międzynarodowe funkcjonuje głównie dlatego, że państwa kalkulują koszty naruszeń (sankcje, reputacja, retorsje) i często wolą współpracę niż konflikt — ale gdy stawka jest duża, a strona silna, egzekucja bywa selektywna i „prawo” zamienia się w politykę siły. Druga rzecz: przykład z „porwaniem Maduro przez Trumpa” jako punkt wyjścia do rozważań o normach jest medialny, ale ryzykowny — bo miesza opis mechanizmu (czy normy istnieją) z oceną sensacyjnej tezy i emocją wokół niej. To skraca drogę do wniosku, ale osłabia wiarygodność argumentu. No i niestety: wątek o „lenistwie” i wywody klimatyczno-etniczne w polemice autora pod własnym tekstem to strzał w kolano całej „analizy” — zamiast ekonomii i instytucji robi się publicystyka z XIX wieku. Jeśli celem jest obalenie mitu państwa, to takie wstawki robią odwrotną robotę: odciągają uwagę od sedna. |
|
|
Grzegorz GPS Świderski Wszelkie takie związki są godne poparcia. To jeszcze nie jest to, o co chodzi libertarianom, ale jak już państwa upadną, to takie sojusze będą rozkwitać i będą potrzebne. Europa ma bogate tradycje taki struktur i warto je wskrzeszać. Melodie fajne, ale ja jednak wolę piosenki, które można zaśpiewać z gitarą przy ognisku. Już umiem śpiewać kilka moich z mojego kanały "GPS & Przyjaciele". Zdarzało mi się bywać na Mazurach na ogniskach, gdzie był gitarzysta, który śpiewał swoje utwory i to był zawsze czad na maksa. Ostatni raz trafiło mi się to w zeszłym roku we wrześniu na Tałtach. Ale to są rzadkie zjawiska i nie da się ich przewidzieć... |
|
|
Dark Regis Istnieje struktura gospodarcza zwana Nową Hanzą, która w statucie niemal wprost odwołuje się do idei "zapobiegania dominacji Niemiec i Francji". Czyli są kraje, które trzeźwo kalkulują i wiedzą jak walczy się z przemocą możnych. To jest tylko połowa północnego "Intermarium", bo jest też drugi projekt o podobnej strukturze członkowskiej - nie pamiętam nazwy. Oczywiście mówimy o pojedynczych miastach, ale wiemy w czym rzecz. Tak właśnie powinna wyglądać dziś unia:Nowa Hanza – Wikipedia, wolna encyklopediaShanty dla wioślarzy. To mi w duszy gra ;))youtu.be |
|
|
Grzegorz GPS Świderski Nie, prawo naturalne jest pierwotne tylko w ramach określonej cywilizacji. W naszej to Dekalog, ale inne cywilizacje mają inne prawa naturalne, bo to są prawa kulturowe. Pierwotne do wszystkich praw są prawa natury, czyli instynkty, to co siedzi nam w genach. W przypadku naszej cywilizacji prawo naturalne jest sprzeczne z prawem natury, bo Dekalog jest sprzeczny z instynktami. Prawo pięści jest prawem natury, wynika z instynktów, jest nam wrodzone, uwarunkowane genetycznie, ale nie jest prawem naturalnym, kulturowym, cywilizacyjnym, bo jest sprzeczne z Dekalogiem, w którym obowiązuje prawo "nie zabijaj". Zabijanie leży w naszej naturze, a nasza kultura tego zabrania. W moim długim wywodzie to precyzyjnie wyjaśniłem. |