Kryzys niejedno ma imię

O ostatnich trzech latach w gospodarce światowej, a w tym polskiej, można powiedzieć niejedno. W związku z reperkusjami pandemii COVID-19, przede wszystkim wszechobecnymi w skali globu lockdownami (przecież jeszcze do niedawna obowiązującymi w Chinach), a od ponad roku także następstwami wojny Rosji w Ukrainie, na krótkie określenie obecnej sytuacji ciśnie się jedno słowo: „kryzys”.
O rozmiarach dwucyfrowej inflacji i jej dokuczliwości dla gospodarstw domowych, a także dla firm, w tym tych przeważających u nas, z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, czytamy codziennie. I to zwykle na czołówkach przekazów medialnych.
Co jednak w tym wszystkim szczególnie interesujące, oprócz tego, że inflacja zdaje się zmniejszać (ostatnio wreszcie poniżej 15%), to fakt, że obecne ciężkie czasy zdają się, przynajmniej w naszym kraju, omijać rynku pracy. A konkretnie poziomu zatrudnienia.
Otóż praktycznie w ciągu minionych trzech lat stopa bezrobocia pozostawała u nas na niskim poziomie, a ono samo było niemal niezauważalne.
Jak czytamy na stronach ministerstwa rodziny i polityki społecznej, marzec okazał się kolejnym dobrym miesiącem dla rynku pracy w Polsce. Co więcej, z danych Eurostatu wynika, że Polska pozostaje jednym z liderów państw Unii Europejskiej z najniższym bezrobociem. Jak ocenia resort, wypadamy znacznie lepiej niż unijna średnia.
Bowiem, według Eurostatu w końcu marca br. stopa bezrobocia rejestrowanego w naszym kraju wyniosła 2,8% i od stycznia br. pozostaje na tym samym poziomie. Daje nam to drugie miejsce w zestawieniu państw unijnych.
Okazuje się, że niższym bezrobociem mogą wykazać się tylko Czechy (2,6%). Z kolei najwyższe bezrobocie wystąpiło w marcu w Hiszpanii (12,8%) i Grecji (10,9%).
- Sytuacja na polskim rynku pracy jest stabilna – dane Eurostatu są tego najlepszym dowodem. Kolejny raz potwierdza się skuteczność instrumentów wprowadzanych przez rząd Zjednoczonej Prawicy. Mimo trudów związanych z pandemią koronawirusa i sytuacją w Ukrainie, mieszkańcy naszego kraju mogą liczyć na stabilne zatrudnienie. Silny rynek pracy to gwarancja naszego bezpieczeństwa – skomentowała szefowa resortu rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
Zaś rzecznik rządu Piotr Müller ocenił: - Cieszymy się, że programy rządowe ratujące przedsiębiorców w czasie pandemii COVID-19 dały zamierzony rezultat. 2,8% - to rekordowo niski wskaźnik.
Gwoli ścisłości mowa tu o stopie bezrobocia HICP, tj. liczonego według metodologii przyjętej w Unii Europejskiej. Bowiem stopa tzw. bezrobocia rejestrowanego, tj. liczonego według metodologii przyjętej przez rodzimy GUS, wyniosła w marcu 5,4%. Jak zaznaczyła min. Maląg: - to nieznacznie mniej niż w lutym i o 0,4 pkt. proc. mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.
A przecież nie zawsze było tak świetnie. Przypomnijmy sobie bowiem poprzedni kryzys światowy z lat 2008-2010, związany z upadkiem Lehman Brothers, jednym z ówczesnych największych amerykańskich banków hipotecznych. To fakt, że poziom inflacji (wg metodologii GUS) pozostawał u nas wówczas stosunkowo niezauważalny, jak na obecne czasy. W 2008 r. sięgnęła ona poziomu (średniorocznego) 4,2%, by w kolejnych latach spadać: w 2009 r. do 3,5%, a w 2010 – do 2,6%.
Jednak co innego bezrobocie. O ile w 2008 r. jego średnioroczna stopa (liczona według metodologii GUS) wyniosła 9,5%, to w kolejnych latach istotnie wzrastała: w 2009 r. – do 11,9%, a w 2010 – do 12,8%. Była zatem wyraźnie, bo ponad dwukrotnie, wyższa niż obserwujemy to obecnie.
Wydaje się, że do takiego stanu rzeczy przyczyniły się działania polskiego rządu, który postawił, wprowadzając kolejne Tarcze antyinflacyjne, w minionych trzech latach przede wszystkim na obronę miejsc pracy, nawet jeśli oznaczało to jednocześnie znaczący wzrost cen i niedoganianie aktualnego poziomu inflacji przez stosunkowo niski wzrost płac.
Na szczęście sytuacja z inflacją powoli zaczyna się normować, choć w dość zgodnej opinii ekspertów ekonomicznych osiągnięcie celu inflacyjnego określanego przez NBP (2,5-3,5%) z pewnością nie nastąpi jeszcze w obecnym roku, pod którego koniec ma być jednocyfrowa (bliżej 10 niż 5%). Czy nastąpi to dopiero w 2024 czy – co bardziej realne – dopiero w 2025 r. przekonamy się za kilkanaście miesięcy.