Większość zatrudnionych z zarobkami poniżej przeciętnej

O tym, że – w zależności od wielkości firmy, a przede wszystkim od miejsca, gdzie znajduje się dana firma czy instytucja – zarobki w całym kraju są zróżnicowane, nie trzeba specjalnie nikogo przekonywać.

Interesujące dane na ten temat przekazał w tym tygodniu GUS oraz ministerstwo rodziny, pracy i polityki społecznej. GUS zestawił dane (z lipca 2025 r.) na temat tzw. mediany wynagrodzeń miesięcznych brutto, która wówczas wynosiła 7246,64 zł. Co oznacza, że połowa zatrudnionych otrzymała pensję nie wyższą niż ta kwota, a druga połowa - nie niższą. Jednocześnie przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto wynosiło wówczas 8866,43 zł. A zatem było ono wyższe od mediany wynagrodzeń o 22,4%. Oznacza to, jak zaznaczył GUS, że „większość zatrudnionych otrzymywała wynagrodzenie poniżej przeciętnego”. 

Z kolei ministerstwo rodziny, pracy i polityki społecznej (MRPiPS) poinformowało, że stopa tzw. bezrobocia rejestrowanego, tj. oficjalnego, w grudniu wyniosła 5,7 proc. wobec 5,6 proc. miesiąc wcześniej. Co jednak najciekawsze wskaźnik ten w kształtował się wówczas w przedziale od 3,6 proc. w woj. wielkopolskim do aż 9,2 proc. w woj. podkarpackim i warmińsko-mazurskim. Co więcej, według danych MRPiPS na koniec grudnia 2025 r. liczba osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach wzrosła do 888,6 tys., tj. była o 102,5 tys. wyższa niż w końcu poprzedniego roku. 

Zestawiając te dane widać więc wyraźnie, jak nasz kraj rozwija się w nierównym tempie: w województwach tzw. ściany wschodniej panuje najwyższe bezrobocie (to oficjalne), a jednocześnie to tam z reguły zarabia się mniej, niż w województwach najbardziej zurbanizowanych (m.in. mazowieckie, śląskie, wielkopolskie). 

W jeszcze niepublikowanym wywiadzie (ukaże się wieczorem w niedzielę, 11 stycznia) na portalu filarybiznesu.pl, Piotr Arak, główny ekonomista VeloBanku powiedział m.in., że „Wschód Polski, a także np. woj. świętokrzyskie, czy lubuskie – to regiony, gdzie płace są z reguły niższe niż w największych aglomeracjach. Zatem jeśli dana firma ma siedzibę we wspomnianych regionach to zapewne oferowane przez nią płace będą bliższe medianie wynagrodzeń brutto, a jednocześnie niższe niż w aglomeracjach. W zróżnicowaniu płac „odskakują” duże miasta: np. jeśli chodzi o PKB per capita nie ma tam konwergencji w ostatnich latach. To znaczy, że rośnie zróżnicowanie wynagrodzeń, prawdopodobnie istotnie rośnie także zróżnicowanie majątkowe. I z tego powodu średnia zarobków tam „wystrzeliwuje”. (...)Przy tym, jak wspomniałem, Polska staje się krajem istotnych zróżnicowań regionalnych. I nie ma prostej metody, jak sobie z tym poradzić. W przyszłości prawdopodobnie może być tylko gorzej. Chodzi o postępującą depopulację mniejszych ośrodków miejskich i terenów wiejskich”.

Ekspert dodał, że „województwem z problemami jest podkarpackie, które cierpi na niedobór inwestycyjny od kilku lat, odkąd rozpoczęła się wojna Rosji na Ukrainie. Zresztą cała „ściana wschodnia” na tym cierpi. Te regiony nigdy nie były specjalnie atrakcyjne dla inwestorów zagranicznych. A dzisiaj po prostu stanowią miejsce, do którego kapitał zagraniczny nie będzie napływał. Jest to naturalny problem. Dopiero otwarcie tranzytu i handlu – czy to z Białorusią czy z Ukrainą – będzie mogło wspomóc procesy inwestycyjne w naszych wschodnich województwach”.

Niestety, jak widać, wszystko wskazuje na to, że zjawisko odpływu ludności z mniejszych (i biedniejszych) regionów do największych aglomeracji będzie się dalej pogłębiać. A to spowoduje, dalsze różnicowanie różnych rejonów Polski – zarówno pod względem wysokości średnich zarobków, jak i poziomu bezrobocia.

Co prawda odpływ ludności ze wsi i mniejszych miast do największych aglomeracji nie jest zjawiskiem nowym. Praktycznie zawsze miał miejsce. Tyle, że obecnie zjawisko to przybiera coraz większe rozmiary o skali wcześniej nieznanej. Potęguje je niestety fakt, że - zwłaszcza w obecnej dekadzie - zwiększa się zjawisko ujemnego przyrostu naturalnego: umiera więcej Polaków niż się rodzi. Wskaźnik przyrostu naturalnego na poziomie ujemnym przybiera u nas w ostatnich latach tak rekordowo niskie rozmiary, że „gwarantują” one, iż kolejne lata przyniosą dalsze zmniejszanie się ludności naszego kraju. 

Niestety nie da się wykluczyć, że już niedługo jedynym sposobem na zapewnienie odpowiedniej liczby pracowników - i to zarówno w wielkich aglomeracjach, jak i na tzw. prowincji - będzie sprowadzanie siły roboczej z zagranicy.