Ostatnie dane GUS dotyczące wyników naszego handlu zagranicznego w I-III kwartałach br. nie przynoszą zmian na lepsze.
Co prawda zarówno wielkość eksportu, jak i importu – i to we wszystkich trzech badanych przez GUS walutach (euro, dolar USA i złoty) - w porównaniu z tym samym okresem ub. roku się zwiększyła. Ale jednocześnie – jak od wielu miesięcy - saldo handlu zagranicznego pozostaje na minusie, a przy tym owo minusowe saldo zwiększa swoją wartość.
Jak poinformował GUS ujemne saldo naszego handlu zagranicznego powiększyło się w I-III kw. br. w porównaniu do I-III kw. ub. roku: ujemne saldo ukształtowało się na poziomie 10,1 mld USD (w analogicznym okresie 2025 r. także było ujemne i wyniosło 5,8 mld USD); równocześnie ujemne saldo w br. wyniosło 8,7 mld euro (wobec także ujemnego w analogicznym okresie ub. roku, które wyniosło 5,2 mld euro); z kolei w przeliczeniu na złote wyniosło 37,4 mld zł, zaś w styczniu-wrześniu ub.r. było to 19,6 mld zł.
W największej części wyjaśnia to zjawisko rosnąca – także z miesiąca na miesiąc – wartość importu z Chin, choć jednocześnie spada import z Niemiec, skąd wciąż i tak importujemy najwięcej. Pewnym pocieszeniem w tej sytuacji może być również fakt, że – także z miesiąca na miesiąc – rośnie wielkość naszego importu z USA.
Przy czym interesujące wydaje się w całej tej sytuacji słabnięcie pozycji Niemiec – i to jako naszego partnera nr 1 w eksporcie, jak i imporcie. Według GUS „udział Niemiec w eksporcie zmniejszył się w styczniu - wrześniu br. w porównaniu ze styczniem-wrześniem 2025 r. o 0,8 p. proc. i wyniósł 26,4%, natomiast w imporcie - o 0,6 p. proc. i wyniósł 18,7%”. Przy czym dodatnie saldo w handlu z naszym zachodnim sąsiadem wyniosło w br. 89,8 mld zł (24,5 mld USD, 21,0 mld euro), wobec 86,7 mld zł (22,7 mld USD, 20,4 mld euro) w analogicznym okresie 2025 r.
Tym niemniej to ekspansja Chin na nasz rynek, podobnie zresztą jak i na m.in. rynki innych krajów Unii Europejskiej, tłumaczy w dużej mierze owo stale zwiększające się ujemne saldo w naszych handlu zagranicznym. Choć rzecz jasna nie tłumaczy wszystkiego. Równie istotnym bowiem czynnikiem mającym wpływ na tę sytuację mają stale rosnące ceny nośników energii na naszym kontynencie w związku z niekończącym się konfliktem na Bliskim Wschodzie.
W niepublikowanym jeszcze wywiadzie dla naszego portalu filarybiznesu.pl z dr Jakubem Rybackim z Akademii Leona Koźmińskiego ekspert mówi m.in., że „na rachunki w zakresie naszego handlu zagranicznego z pewnością negatywnie przekłada się to, że importujemy droższe niż wcześniej surowce. Owo narastanie wielkości ujemnego salda między eksportem i importem będziemy obserwować co najmniej do wiosny 2027 r. Potem ta sytuacja powinna się stabilizować. Tymczasem realizowane obecnie u nas inwestycje są z reguły wysoce importochłonne. Z zagranicy trzeba bowiem ściągać rozmaite maszyny i urządzenia, które stosowane są przy tego typu przedsięwzięciach. Ponadto potrzebne są do ich realizacji zakupy za granicą stosownych surowców. To też jest czynnik, który pogarsza bilans obrotów handlowych z zagranicą. Trzeba mieć przy tym świadomość tego, że ten deficyt w handlu zagranicznym sięga ok. 1,5% naszego PKB. A jeśli patrzymy na perspektywy naszej gospodarki nie jest to więc bardzo dużym dla niej obciążeniem. Ale i tak obecny rok okaże się słabszy w zakresie handlu zagranicznego, choć w przyszłym obecny deficyt powinien się skurczyć”.
Rybacki dodaje, że to właśnie Chiny mogą się wkrótce stać liderem pod względem wielkości naszego importu, prześcigając pod tym względem dzierżące w tym zakresie od lat palmę pierwszeństwa Niemcy. „Wciąż przecież rosną zyski Chin w dziedzinie motoryzacji poprzez eksport ich samochodów i części motoryzacyjnych na cały świat” – uważa ekspert z ALK.
Dodajmy, że w liczbach bezwzględnych nasz import z Chin Import z Chin w styczniu–wrześniu 2026 r. wyniósł 206,9 mld zł, co skutkowało zwiększeniem ich udziału w całym imporcie Polski w porównaniu do analogicznego okresu 2025 r. o 0,9 p. proc., który wyniósł 16,1%. Co prawda Niemcy z wynikiem 18,7% udziałów w całym naszym imporcie, wciąż stoją na czele stawki krajów, z których importujemy najwięcej, ale różnice w poziomie tych udziałów między Niemcami i Chinami z miesiąca na miesiąc się zmniejszają.