SOR — Sala Od Rodzenia. TenKraj, gdzie absurd ma własny gabinet lekarski

W uśmiechniętej Polsce rządzący mają wyjątkowy talent: potrafią zamienić każdy problem systemu ochrony zdrowia w pomysł na jeszcze większy problem. To taka ich specjalność antynarodowa – do końca pozbawić Polskę suwerenności, przygnieść do usranego uśmiechu unijnymi obciążeniami, bo „po nas choćby i potop”, a teraz do katalogu antypolskich innowacji dołącza perełka: rodzenie na SOR-ach.

Tak jest. Słynny SOR — miejsce, w którym na świadczenie czekasz średnio dłużej niż na nowe albumy Adele — ma stać się nową, świecką świątynią położnictwa. Likwidujemy bezmyślnie oddziały położnicze? Cóż, przecież mamy SOR-y! Tam jest wszystko: krew, pot, krzyk, stres, ludzie na granicy śmierci — idealna atmosfera, żeby powitać nowe życie. W końcu od czego są te wszystkie parawany?

Nie wiem, kto wymyślił porody na SOR, ale podejrzewam, że musiał to być ktoś, kto poród widział jedynie w serialu medycznym z lat 90., gdzie kobieta krzyczy przez minutę, a potem wychodzi z makijażem nienaruszonym jak polskie normy budowlane.

Na Zachodzie takie rzeczy dzieją się tylko przypadkiem. Rodzisz na izbie przyjęć, gdy nie zdążysz do szpitala. Albo gdy mieszkasz na Alasce i akurat przechodzi przez drogę łoś, który tak blokuje przejazd, że musisz wyrąbać hektar lasu, aby go ruszyć. Ale nie dlatego, że ktoś uznał, że tak jest „w sumie taniej”.

W normalnych (z innych powodów tych jest jednak coraz mniej) krajach poród na SOR-ze jest czymś, o czym opowiada się jako anegdotę: „Nie zdążyła dojechać”, „Zaskoczył ją czas”. To sytuacja nagła, nie plan. W Stanach powstają wręcz specjalne wytyczne dla lekarzy ratunkowych, którzy – o ironio – mają umieć zabezpieczyć nieporadność systemu, a nie nowe standardowe miejsce porodów. W Wielkiej Brytanii, gdzie opieka zdrowotna też pozostawia wiele do życzenia, szpitale jak mogą bronią małych oddziałów, bo wiedzą, że zamknięcie ich to jak przecięcie pępowiny z całą społecznością.

A u nas? U nas proponuje się poród w miejscu, gdzie człowiek wchodzi z atakiem astmy, wymiotami, bólem brzucha, złamaną ręką, urazem głowy, dusznością i wszystkim innym, co zwykle spada na SOR jak meteor. Rodząca w centrum tego galimatiasu? Cóż, „zaoszczędzimy lokalnie na porodówkach”. To trochę tak, jakby ktoś stwierdził, że skoro autobusy jeżdżą wolno, to zacznijmy kursować karetkami — one przecież są szybsze.

Najzabawniejsze (choć w sumie smutne) jest to, że nigdzie na świecie nikt tego nie praktykuje jako modelu. Ani Skandynawia, ani Niemcy, Kanada, nawet Stany — kraj, gdzie potrafią zmonetyzować wszystko, nawet oddychanie — nie wpadły na pomysł, żeby SOR był nową salą porodową. A jeśli amerykański system uznaje coś za mało bezpieczne, to musi być to naprawdę złe.

W gruncie rzeczy ta propozycja mówi jedno: „Nie mamy kasy, nie mamy strategii, więc spróbujemy improwizacji. W końcu kobiety rodzą od tysięcy lat, więc chyba dadzą sobie radę”.

To myślenie rodem z czasów, kiedy poród odbywał się w stodole, a babka położna miała jedną świecę, miskę, wodę, szmatę i dobre chęci. Tylko że wtedy ludzie nie mieli SOR-u — i nikt nie udawał, że to jest profesjonalna opieka.

Kobieta rodząca to nie „nagły przypadek”. To pacjentka, która potrzebuje zespołu, sprzętu i przestrzeni. To proces, w którym dwie osoby mogą w jednej chwili wymagać intensywnej pomocy. To nie jest scena, którą można wcisnąć między pacjenta z odmą a kogoś, kto zasłabł na ulicy albo między osobę chorą psychicznie a pobudzonego do granic wytrzymałości personelu SOR alkoholika. 

Czekam tylko na kolejne etapy tego genialnego planu. Może skoro brakuje chirurgów, to zacznijmy operować się sami, jest przecież doktor Google, a każdy zostanie wyposażony w zestaw małego chirurga. W końcu Adam Słodowy przygotował całe pokolenie do „Zrób to sam”. 

A może ja po prostu nie dostrzegam w tym pomyśle jednak jakiejś wartości dodanej? Może to jest po prostu jakiś super nowy pomysł na promocję dzietności i przygotowanie do życia w nowym społeczeństwie? Bo dziecko, które rodzi się na SOR-ze, od razu poznaje, jak wygląda uśmiechnięta polska rzeczywistość: chaos, napięcie, mnogość absurdów. Później już nic go nie zaskoczy. Da sobie radę w tym nędznym życiu. 

Tylko że w całym tym dowcipie jest jedna nieśmieszna rzecz: poród to nie happening, który można przenieść między korytarze, wózki inwalidzkie i pacjentów na noszach. To moment, w którym życie matki i dziecka może zmienić się w ciągu minut. I żaden SOR, nawet najdzielniejszy, nie zastąpi położnictwa — tak samo jak wena nie zastąpi planowania, a improwizacja nie zastąpi rozumu.

Jeśli tak dalej pójdzie, to za chwilę usłyszymy o nowych standardach: „Rodzisz tam, gdzie akurat jest wolne miejsce”. Czyli: korytarz, magazyn, dyżurka. Wszystko jedno — ważne, żeby było „optymalizacyjnie”, przecież poród w stosunku do wieczności, to tylko chwila.

Ale może jednak naprawdę przesadzam. Może za kilka miesięcy powstaną nowe skróty: POR — Położnictwo Oparte na Ratunkowości, ŁFSOR — Łóżko w Funkcji Sali Operacyjno-Rodzeniowej, i logiczna konsekwencja: NOWORODEK (Niekiedy Obsługiwany W Okolicach Ratunkowych Oddziałów Dyżurujących, Ewentualnie Korytarzy).

Absurd? W uśmiechniętej Polsce? Nigdy.

PS. Żeby nie było, racjonalizacja systemu opieki zdrowotnej jest konieczna, ale musi być RACJONALNA - nie tylko finansowo, ale przede wszystkim pod względem bezpieczeństwa. Rodzenie na SOR do takich pomysłów racjonalizacyjnych nie należy. 

__________________________________

Dla zmiany klimatu zapraszam Was na mój blog OPOWIEŚCI WĘDROWNE, na najnowszy tekst o... fraktalach wspomnień - cokolwiek to znaczy :-). Link "Fraktale wspomnień"