Wojna dla opornych. W punktach

No i to jest świetny przykład pokazujący, że bez użycia przemocy można nakraść wielokroć więcej, niż z jej użyciem. Jeszcze lepszym przykładem jest przekręt kowidowy - tu zysk idzie w miliardy, a ci, którzy na tym zarabiają, żadnego czołgu, rakiety, samolotu czy okrętu nie użyli. Widać, że oszustwo to wielokroć lepszy pomysł na kradzież, niż napad z bronią w ręku. Niemniej i atak militarny, czy przemocowy, oraz oszustwo, to gra o sumie ujemnej - tu jeden korzysta, drugi traci, ale sumarycznie są do tyłu. Kiedyś można było tak zdobywać gigantyczne zyski, a zyski pokojowe i uczciwie były wielokroć mniejsze - ale były, bo musiało być coś, co się kradło. Ale to się zmienia. Uczciwie i pokojowo daje się zarabiać już też gigantyczne sumy - a im dłużej to trwa, tym da się zarabiać coraz więcej, bo to gra o sumie dodatniej. A oszustwa i podboje, to jednorazowe skoki, które powodują, że ofiary muszą długo się z biedy podnosić, zanim będzie można je znów ograbić. Więc oszustwa i grabież coraz mniej się opłacają. Wynika to ze wzrostu wydajności pracy, dzięki wiedzy i rozwojowi technologii. Rozwój naszej polskiej bandyterki to jasno pokazuje - najpierw w latach 90-tych opłacało się kraść, używają przemocy, potem mafie przerzuciły się na machloje bankowe i podatkowe, aż w końcu i mafiozi stają uczciwymi biznesmenami. Jesteśmy w trakcie tych przemian. Tak się dzieje nie dlatego, że się zmienia charakter bandytów - ale dlatego, że ekonomia wymusza na nich takie działania, by optymalizować zyski.