Przejdź do treści
Strona główna

menu-top1

  • Blogerzy
  • Komentujący
  • Komentarze
User account menu
  • Moje wpisy
  • Zaloguj

Polityczna ławica.

Jarosław Banaś 21.11.2026

Dwa wiodące obozy polityczne w Polsce od lat wzajemnie się oskarżają w sposób dramatycznie mocny. Krytyka jest totalna, moralna, niemal eschatologiczna. A jednak elektorat prawie nie przepływa. Nie widać masowego exodusu z jednej strony na drugą. Ludzie zostają w swoich ławicach. Dlaczego?

Na NaszeBlogi pojawił się tekst *CDN. Co się stanie z nami po śmierci* Autor, jazgdyni, snuje rozważania o reinkarnacji, polach morficznych Sheldrake’a, doświadczeniach bliskiej śmierci i tym, czy świadomość przeżywa ciało. To inny wymiar, ale przy lekturze wrócił mi w pamięci wątek, który w 2024 roku wykorzystałem aby lepiej rozumieć decyzje polityczne. Tu cytowany felieton.

Yuval Noah Harari w książce *Nexus* (2024) i późniejszych wypowiedziach precyzyjniej niż wcześniej opisuje, czym naprawdę są sieci informacyjne. Informacja nie służy przede wszystkim prawdzie. Służy połączeniu. Większość informacji w historii ludzkości była fikcją, iluzją albo urojeniem – i właśnie dlatego łączyła ludzi skuteczniej niż suche fakty. Prawda jest kosztowna, rzadka i wymaga specjalnych instytucji, które świadomie w nią inwestują. W wolnym rynku informacji, a zwłaszcza w sieciach algorytmicznych, prawda tonie pod masą fantazji. Harari podkreśla, że zaawansowane społeczeństwa nadal wpadają w masowe urojenia nie dlatego, że ludzie stali się gorsi, lecz dlatego, że dostają złą informację w złych sieciach. AI, jako nowy, nieorganiczny aktor w tych sieciach, może to tylko przyspieszyć – nie śpi, nie odpoczywa i może generować iluzje, które nie pochodzą nawet z ludzkiej wyobraźni.

Tu wraca analogia z linią naboczną (linia lateralis). U ryb to wyspecjalizowany układ mechanoreceptorów (neuromasty), który wykrywa lokalne zaburzenia przepływu wody. Dzięki niemu ryba wyczuwa ruch sąsiadki w ławicy, zbliżającego się drapieżnika, wiry za ofiarą albo przeszkodę w ciemności. Badania z lat 2024–2026 potwierdzają, że system ten jest niezwykle precyzyjny: neuromasty dostarczają informacji o kierunku i prędkości, a mózg ryby koduje te sygnały względem własnego środka masy, co pozwala na natychmiastową korektę kursu. Ławica skręca, przyspiesza albo nurkuje jako całość – bez lidera, bez debaty, wyłącznie na podstawie wiarygodnego sygnału o realnym zagrożeniu. Ewolucja przez setki milionów lat wyposażyła ryby w linię naboczną, która skutecznie odróżnia prawdziwe niebezpieczeństwo od szumu.

Człowiek też ma swoje „linie naboczne” – tylko że informacyjne. W sieciach urojeniowych, jak je nazywał Harari, powtarzalność nie służy już automatycznie weryfikacji. Algorytmy nagradzają emocję, kontrowersję i klikalność. Redakcje, które kiedyś choćby próbowały pełnić rolę filtrów, oddały pole systemom optymalizującym zaangażowanie. Powtarzanie fałszu nie prowadzi do jego odrzucenia; prowadzi do jego normalizacji. Ludzka ławica reaguje na sygnał, ale sygnał ten coraz rzadziej opisuje realne zagrożenie, a coraz częściej – zagrożenie wyobrażone, podtrzymywane przez własną grupę.

Stąd brak przepływu elektoratu. Nie dlatego, że jedna strona ma rację, a druga nie. Dlatego, że obie ławice słyszą przede wszystkim własne linie naboczne. Skręcają, przyspieszają, dają nura albo pędzą ku powierzchni – nie analizując, nie głosując i nie debatując w sposób, który przekraczałby granicę plemienia. Ryby dzięki linii nabocznej unikają drapieżnika. My, reagując na sygnały, które w dużej mierze są fikcją łączącą nas z „naszymi”, często przyspieszamy prosto w niebezpieczeństwo.

Biologia rozwiązała problem weryfikacji prawdy o zagrożeniu na poziomie organu, który przez setki milionów lat był selekcjonowany wyłącznie pod kątem przeżycia. Nasze systemy informacyjne tego testu jeszcze nie przeszły. I dopóki nie zaczniemy budować sieci, które – wbrew naturalnej skłonności do łączenia przez iluzję – będą inwestować w kosztowną prawdę, polska ławica będzie dalej płynąć tak, jak płynie: głośno, dramatycznie i bez zmiany kursu.

Jarosław Banaś

/poniżej dostępna subskrypcja - ilość miejsc ograniczna./ 

  • Zaloguj lub zarejestruj się aby dodawać komentarze
  • Odsłony: 29
NASZ_HENRY

NASZ_HENRY

21.11.2026 08:57

Tego AI nie poda!  Yuval Noah Harari  to guru  byłego premiera Mateusza Morawieckiego, który wpadł w jego „sieci urojone” jak śliwka w kompot. Sądząc po wpisie nie on jeden 😉😉;-)

Jarosław Banaś
Nazwa bloga:
report
Zawód:
dziennikarz
Miasto:
Kołobrzeg

Statystyka blogera

Liczba wpisów: 117
Liczba wyświetleń: 183 369
Liczba komentarzy: 830

Ostatnie wpisy blogera

  • Święta miłości kochanej ojczyzny - wszyscy już wszystkich nazwali gnidami, zdrajcami albo czymś jeszcze gorszym
  • Dlaczego świat nie widzi w sporze o Trybunał Konstytucyjny tego, co chce widzieć polska prawica – i nie jest to wyłącznie efekt „narracji rządowej”
  • Świat patrzy na Polskę z dystansem. I właśnie tego część polskiej prawicy nie chce przyjąć do wiadomości.

Moje ostatnie komentarze

  • Kto... niech pierwszy rzuci kamień.
  • Fakt, na NB bywają jazdy, że myślę, że piszą pod wplywem. 
  • Niestety, racja.

Najpopularniejsze wpisy blogera

  • Propaganda nie jest groźna gdy się wie jak powstaje
  • Wewnętrzny spór to zdrada narodowych interesów
  • Hejt polski nową jednostką monetarną na czas kryzysu

Ostatnio komentowane

  • NASZ_HENRY, Tego AI nie poda!  Yuval Noah Harari  to guru  byłego premiera Mateusza Morawieckiego, który wpadł w jego „sieci urojone” jak śliwka w kompot. Sądząc po wpisie nie on jeden 😉😉;-)
  • Jarosław Banaś, Kto... niech pierwszy rzuci kamień.
  • Romuald, No tak o tym nie pomyślałem - w końcu plaga alkoholizmu dotyka bez względu na wykształcenie i pozycję społeczną.

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2008 - 2026, naszeblogi.pl

Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl | tvrepublika.pl | albicla.com

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Do czego są one potrzebne może Pan/i dowiedzieć się tu. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek. | Polityka Prywatności

Footer

  • Kontakt
  • Nasze zasady
  • Ciasteczka "cookies"
  • Polityka prywatności