Przedsiębiorco, broń się sam przed oszustami

W Polsce, w co trzecim z przypadków badanych przez jedną ze światowych form doradczych, łączne straty z tytułu nadużyć gospodarczych przekroczyły kwotę 1 miliona dolarów.
 
Nadużycia, oszustwa, kradzieże dokonywane w miejscach pracy przybierają różne formy, od kradzieży papieru do drukarki po wyłudzenie połowy udziałów firmy od wspólnika. Zawsze powodują konkretne straty finansowe dla firmy. Według raportu KPMG skala zjawiska może być ogromna.
Najczęstszym obszarem oszustw w miejscach pracy są transakcje finansowe. W 20% badanych przypadków w naszym kraju średnia strata na jednej transakcji wyniosła 0,2-1 mln dolarów. Raport przytacza w tym kontekście przykład transakcji z udziałem polskiej spółki córki jednej z większych firm budowlanych. Inwestor, nieposiadający odpowiednich środków pieniężnych chciał poprawić swoją sytuację finansową w oczach banków. Zangażował firmę budowlaną - wykonawcę zamierzonej inwestycji. Zapewnił jej przy tym  odpowiednie zyski na przyszłość, przekonując kierownictwo wykonawcy, aby płacił za różnego rodzaju ekspertyzy i opinie środowiskowe. Usługi te miały być świadczone przez spółki powiązane z inwestorem, a ich faktyczna wartość była niższa od kwot, które pojawiały się na oficjalnych fakturach. Jak podają autorzy raportu, w ten sposób, jeszcze przed rozpoczęciem prac wykonawca poniósł duże koszty inwestycji. Zaś ta, jak się okazało, nigdy się nie rozpoczęła.
Raport ujawnia inne przykłady nielegalnych działań, powodujących straty dla przedsiębiorstw. Są to np. transakcje z podmiotami powiązanymi z osobami zarządzającymi firmą czy określonym obszarem jej działalności. Odbywa się to np. poprzez zawyżanie cen, zaniżanie jakości dostaw/usług, fikcyjne dostawy, kilkakrotne fakturowanie tych samych usług/dostaw, transfer know-how czy bezpłatne udostępnianie środków do produkcji wyrobów, za które przedsiębiorstwo płaci później jak za wyroby kupione od niepowiązanego dostawcy.
Najskuteczniejszym „narzędziem” do wykrywania nadużyć okazała się czujność kierownictwa (27% badanych przypadków w Polsce). Istotnym źródłem informacji na temat sygnałów o nieprawidłowościach są sami pracownicy i kontrahenci przedsiębiorstw. Raport ujawnia, że w ponad 33% przypadków nadużyć w Polsce zostało wykrytych dzięki formalnemu zgłoszeniu poprzez tzw. linię raportowania lub informacji otrzymanej od klientów czy dostawców spółki. Mechanizmy takie od wielu lat funkcjonują w wielu krajach wysokorozwiniętych i pora by przestały być w Polsce kojarzone z donosicielstwem - apelują autorzy dokumentu.