Lista intratnych zawodów

Przyznam, że zaciekawiła mnie ta wizja monarchii, ale mam kilka pytań praktycznych.

Jakiej konkretnie monarchii?

Brytyjskiej? Hiszpańskiej? Szwedzkiej? Holenderskiej? Belgijskiej? Norweskiej?

W każdej z nich król nie może sobie „jednym dekretem” odwołać rządu, rozwiązać parlamentu według własnego uznania ani przejąć kompetencji premiera. W większości współczesnych monarchii parlamentarnych procedury są bardzo podobne do tych, które funkcjonują w republikach. Rząd musi mieć większość parlamentarną i to parlament decyduje o jego losie.

A może chodzi o monarchię absolutną?

Tylko wtedy pojawia się drobny problem: skąd pewność, że trafimy na dobrego króla? Historia zna wielu władców mądrych, ale zna też szalonych, nieudolnych, okrutnych i skorumpowanych. W monarchii nie ma gwarancji jakości. Można trafić na kogoś wybitnego, ale można też trafić na katastrofę, a wtedy nie da się go wymienić przy najbliższych wyborach.

Zawsze trochę bawi mnie przekonanie, że „gdyby był król, to wszystko byłoby dobrze”. To działa tylko wtedy, gdy zakładamy, że król będzie akurat myślał dokładnie tak jak my. Wyobraźmy sobie sytuację odwrotną. Król uważa, że Tusk jest znakomitym premierem, PiS należy zdelegalizować, a Braun powinien zostać nadwornym błaznem. Nadal jesteśmy za monarchią? Poza tym Polska już miała długą tradycję monarchiczną. I nie skończyło się to szczególnie imponująco. Mieliśmy monarchię dziedziczną, potem elekcyjną, wybory królów, wpływy obcych dworów, przekupstwo, liberum veto i ostatecznie rozbiory. Nie jest więc tak, że monarchia stanowi jakiś historycznie sprawdzony cudowny lek na problemy państwa. Mam też wrażenie, że w tej wizji monarchii ukryte jest marzenie nie o królu, ale o polityku, który zrobi dokładnie to, co my chcemy, bez oglądania się na procedury, parlament i przeciwników politycznych. Tyle że dokładnie tak samo myślą zwolennicy każdej strony sporu. Problem zaczyna się wtedy, gdy taki władca rzeczywiście dostaje nieograniczoną władzę, bo historia pokazuje, że znacznie łatwiej znaleźć ludzi marzących o dobrym królu niż dobrych królów.