Chiny, Rosja, USA i Europa. Jaki interes ma w tej układance Polska?

W jed­nym z chiń­ski­ch por­ta­li uka­zał się tek­st au­tor­stwa Liu Sen­se­na, któ­ry na Za­cho­dzie funk­cjo­nu­je głów­nie ja­ko sen­sa­cyj­ny cy­tat. W rze­czy­wi­sto­ści je­st to znacz­nie cie­kaw­szy do­ku­ment: chłod­na ana­li­za pro­ce­su przej­mo­wa­nia re­al­nej kon­tro­li nad ro­syj­skim Da­le­kim Wscho­dem bez uży­cia si­ły mi­li­tar­nej. Liu opi­su­je coś, co w chiń­skiej my­śli stra­te­gicz­nej ucho­dzi za oczy­wi­sto­ść — że w XXI wie­ku im­pe­ria przej­mu­je się nie czoł­ga­mi, le­cz in­fra­struk­tu­rą, ka­pi­ta­łem, tech­no­lo­gią i wa­lu­tą.

  Ro­syj­ski Da­le­ki Wschód, ob­szar nie­mal sied­miu mi­lio­nów ki­lo­me­trów kwa­dra­to­wy­ch, sła­bo za­lud­nio­ny i chro­nicz­nie nie­do­in­we­sto­wa­ny, ja­wi się w tej opty­ce ja­ko na­tu­ral­ne za­ple­cze go­spo­dar­cze Chin. Chiń­skie in­we­sty­cje w por­ty, dro­gi, mo­sty i lo­kal­ne przed­się­bior­stwa, eks­pan­sja ju­ana oraz włą­cze­nie re­gio­nu w chiń­skie łań­cu­chy do­staw po­wo­du­ją, że for­mal­na przy­na­leż­no­ść pań­stwo­wa tra­ci zna­cze­nie. Go­spo­dar­ka za­czy­na funk­cjo­no­wać w ob­cym eko­sys­te­mie — a to on wy­zna­cza re­al­ną wła­dzę.

  Ten opis bez­po­śred­nio uzu­peł­nia te­zę, któ­rą wcze­śniej po­sta­wi­łem w tek­ście „Ro­sja dą­ży do roz­pa­du”. Ro­sja nie roz­pa­da się dla­te­go, że ktoś ją roz­bi­ja z ze­wną­trz, le­cz dla­te­go, że nie je­st w sta­nie utrzy­mać spój­no­ści wła­sne­go im­pe­rium, gdy cen­trum zo­sta­je prze­cią­żo­ne woj­ną, sank­cja­mi i słab­ną­cą de­mo­gra­fią. Woj­na na Ukra­inie nie ce­men­tu­je Ro­sji — ona ją zu­ży­wa. A zu­ży­te im­pe­ria nie upa­da­ją z hu­kiem, le­cz są stop­nio­wo przej­mo­wa­ne przez bar­dziej efek­tyw­ny­ch gra­czy.

  Stąd klu­czo­wy wnio­sek: trwa­ją­ca woj­na ozna­cza fak­tycz­ną wa­sa­li­za­cję Ro­sji wo­bec Chin. Każ­dy mie­siąc kon­flik­tu po­głę­bia za­leż­no­ść Mo­skwy od chiń­skie­go ryn­ku, tech­no­lo­gii, kre­dy­tu i po­li­tycz­ne­go pa­ra­so­la. Part­ner­stwo stra­te­gicz­ne sta­je się eu­fe­mi­zmem dla re­la­cji, w któ­rej Ro­sja sprze­da­je su­row­ce po dys­kon­to­wy­ch ce­na­ch, a w za­mian tra­ci au­to­no­mię de­cy­zyj­ną. Da­le­ki Wschód nie je­st pierw­szym ob­sza­rem tej ci­chej ko­lo­ni­za­cji Chin — to sa­mo wi­dzi­my w Afry­ce czy w Pa­na­mie.

  W tym kon­tek­ście zro­zu­mia­łe sta­je się sta­no­wi­sko Do­nal­da Trum­pa. Je­go dą­że­nie do szyb­kie­go za­koń­cze­nia woj­ny na Ukra­inie nie wy­ni­ka z sen­ty­men­tu do Ro­sji ani z izo­la­cjo­ni­zmu, le­cz z chłod­nej kal­ku­la­cji geo­po­li­tycz­nej. Dłu­go­trwa­ły kon­flikt wzmac­nia Chi­ny, bo za­mie­nia Ro­sję w su­row­co­wy i te­ry­to­rial­ny do­da­tek do chiń­skie­go sys­te­mu go­spo­dar­cze­go. Woj­na dzia­ła jak ak­ce­le­ra­tor tej eks­pan­sji. Po­kój — na­wet nie­ide­al­ny — mógł­by ją spo­wol­nić.

  Tu ujaw­nia się za­sad­ni­cza róż­ni­ca in­te­re­sów mię­dzy Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi a Eu­ro­pą, w tym Pol­ską. Dla Eu­ro­py roz­pad Ro­sji je­st ko­rzyst­ny, na­wet je­śli ozna­cza wzmoc­nie­nie Chin. Ro­sja je­st za­gro­że­niem mi­li­tar­nym, re­wi­zjo­ni­stycz­nym i de­struk­cyj­nym. Chi­ny na­to­mia­st ni­gdy nie pro­wa­dzi­ły wo­jen na­past­ni­czy­ch w Eu­ro­pie i nie ma­ją ku te­mu ani in­te­re­su, ani tra­dy­cji. Ich na­rzę­dziem je­st ko­lo­nia­li­zm eko­no­micz­ny — a to nie je­st za­gro­że­nie eg­zy­sten­cjal­ne, le­cz for­ma zdro­wej i twór­czej kon­ku­ren­cji. Chi­ny bu­du­ją, Ro­sja nisz­czy.

  Ko­lo­nia­li­zm eko­no­micz­ny moż­na re­gu­lo­wać, rów­no­wa­żyć i kon­tro­wać. Woj­nę tyl­ko prze­trwać przy ży­ciu tra­cąc ca­ły ma­ją­tek. Chi­ny in­we­stu­ją, bu­du­ją i han­dlu­ją. Je­śli ro­bią to sku­tecz­niej niż in­ni, nie czy­ni ich to agre­so­rem, le­cz kon­ku­ren­tem. Dla Eu­ro­py, cy­wi­li­za­cji pra­wa, kon­trak­tu i ryn­ku, ta­ki typ eks­pan­sji je­st znacz­nie mniej de­struk­cyj­ny niż ro­syj­ska lo­gi­ka czoł­gu, ra­kie­ty i ma­fij­ny­ch stref wpły­wów.

  Z eu­ro­pej­skie­go punk­tu wi­dze­nia wnio­sek je­st bru­tal­nie pro­sty: roz­pad Ro­sji je­st pro­ce­sem po­żą­da­nym, a chiń­ska ko­lo­ni­za­cja eko­no­micz­na jej pe­ry­fe­rii je­st kosz­tem, któ­ry da się po­nie­ść. Im­pe­rium ro­syj­skie sta­no­wi za­gro­że­nie przez sa­mo swo­je ist­nie­nie. Chiń­ska eks­pan­sja go­spo­dar­cza je­st je­dy­nie wy­zwa­niem kon­ku­ren­cyj­nym. A na­wet je­śli je­st za­gro­że­niem mi­li­tar­nym, to prze­no­si ta­ki kon­flikt na Pa­cy­fik. Wresz­cie Eu­ro­pa mo­że stać się pe­ry­fe­ria­mi krwa­wy­ch kon­flik­tów, a nie ich za­rze­wiem!

  Z tej ukła­dan­ki wy­ni­ka jesz­cze je­den wnio­sek, naj­bar­dziej nie­wy­god­ny po­li­tycz­nie, ale za­ra­zem naj­bar­dziej ra­cjo­nal­ny z punk­tu wi­dze­nia War­sza­wy. W in­te­re­sie Pol­ski le­ży mak­sy­mal­ne wy­dłu­że­nie ro­syj­skie­go wy­krwa­wia­nia się na Ukra­inie, na­wet je­śli ozna­cza to dzia­ła­nia nie w peł­ni zbież­ne z krót­ko­ter­mi­no­wą kal­ku­la­cją USA.

  Dla Ame­ry­ki woj­na na Ukra­inie je­st jed­nym z wie­lu te­atrów glo­bal­nej ry­wa­li­za­cji. Dla Pol­ski — spra­wą eg­zy­sten­cjal­ną. Każ­dy mie­siąc, w któ­rym Ro­sja tra­ci lu­dzi, sprzęt i zdol­no­ść pro­jek­cji si­ły, to mie­siąc re­al­ne­go wzro­stu na­sze­go bez­pie­czeń­stwa. Każ­da dy­wi­zja zu­ży­ta pod Bach­mu­tem to dy­wi­zja, któ­ra ni­gdy nie sta­nie nad Bu­giem.

  Z pol­skiej per­spek­ty­wy woj­na na Ukra­inie peł­ni funk­cję, któ­rej nie da się ku­pić za żad­ne pie­nią­dze: roz­ła­do­wu­je ro­syj­ski po­ten­cjał mi­li­tar­ny po­za na­szym te­ry­to­rium. Ro­sja nie prze­sta­je być za­gro­że­niem wte­dy, gdy pod­pi­su­je trak­ta­ty, le­cz wte­dy, gdy tra­ci zdol­no­ść pro­wa­dze­nia woj­ny. A tę zdol­no­ść tra­ci dziś po­wo­li, sys­te­mo­wo i nie­od­wra­cal­nie.

  Dla­te­go pol­skie wspar­cie mi­li­tar­ne dla Ukra­iny nie je­st ro­man­tycz­nym ge­stem ani ide­olo­gicz­ną de­kla­ra­cją. Je­st zim­ną, re­ali­stycz­ną po­li­ty­ką bez­pie­czeń­stwa. Na­wet je­śli Wa­szyng­ton uzna kie­dyś, że dal­sze prze­cią­ga­nie kon­flik­tu wzmac­nia Chi­ny bar­dziej, niż osła­bia Ro­sję, Pol­ska nie ma luk­su­su ta­kie­go bi­lan­su. Dla nas li­czy się jed­no: by Ro­sja ni­gdy nie od­zy­ska­ła zdol­no­ści ofen­syw­ny­ch.

  Im dłu­żej Ro­sja krwa­wi, tym bar­dziej sta­je się pe­ry­fe­ryj­nym za­ple­czem Chin, a tym mniej je­st w sta­nie pro­wa­dzić sa­mo­dziel­ną, agre­syw­ną po­li­ty­kę wo­bec Eu­ro­py Środ­ko­wej. Wa­sal, na­wet nu­kle­ar­ny, je­st groź­ny głów­nie w re­to­ry­ce. Im­pe­rium od­bu­do­wa­ne po szyb­kim po­ko­ju by­ło­by groź­ne re­al­nie.

  Nie ma­my wpły­wu na glo­bal­ną grę mo­car­stw. Ma­my wpływ na to, gdzie Ro­sja prze­gry­wa swo­je woj­ny. I le­piej, by prze­gry­wa­ła je jak naj­dłu­żej — po­za te­ry­to­rium Pol­ski.

Grzegorz GPS Świderski
Kanał Blogera GPS
GPS i Przyjaciele
X.GPS65

Tagi: gps65, wojna, Chiny, Rosja, USA, Europa, Polska, geopolityka