1. Po tym jak 6 listopada trzecia z największych agencji, czyli S&P, utrzymała rating w walucie obcej na poziomie A-, ale obniżyła rating w walucie krajowej z A do A- , a także zmieniła perspektywę obydwu ratingów ze stabilnej do negatywnej, w mediach zaroiło się od tekstów, gdzie ich autorzy w alarmistycznym tonie wzywają do ratowania finansów publicznych. W dzienniku Rzeczpospolita pojawiły się najpierw wywiady z nowo powołanym członkiem zarządu NBP Ludwikiem Koteckim, a także przewodniczącym Rady Fiskalnej Sławomirem Dudkiem, w których obydwaj koncentrują na konieczności wręcz drastycznych oszczędności w kolejnych budżetach od roku 2028. Z kolei wczoraj ukazał tekst pod wymownym tytułem „ Jak znaleźć w budżecie 160 mld zł. Potrzebujemy planu Balcerowicza-bis”, który jest swoistym podsumowaniem trzech 3 lat rządów Tuska i Domańskiego i katastrofy finansów publicznych, do jakiej ta ekipa doprowadziła.
2. Diagnoza w sprawie stanu finansów publicznych po 3 latach rządów Tuska i Domańskiego, może być tylko jedna, zostały one doprowadzone do wręcz dramatycznego stanu, czego wyrazem są już cztery budżety tej ekipy z lat 2024-2027 z astronomicznymi deficytami, odpowiednio 211 mld zł, 276 mld zł, 272 mld zł i 282 mld zł, a więc sama suma deficytów budżetowych, to kwota ponad 1 bilion zł, z kolei suma długu publicznego związanego z ich realizacją, to kwota blisko 1,4 biliona zł. Dla porównania wszystkie rządy od 1990 do 2023 roku, a więc przez 34 lata zadłużyły nas na ok 1,7 biliona zł, ten rząd z ministrem Domańskim jako sternikiem finansów publicznych przez zaledwie 4 lata na wspomniane aż 1,4 biliona zł. I nie da się tego uzasadnić, jak próbuje robić ta ekipa, realizacją priorytetów, którymi są konieczność dodatkowego finansowania wydatków na polską armię ,a także dofinansowania z budżetu wydatków na zdrowie, ponieważ składki zdrowotnej odprowadzanej do NFZ, na to finansowanie nie wystarcza.
3. Ale nie tylko tempo zadłużania naszego kraju przez ministra Domańskiego jest szokujące, równie szokujące jest nie pilnowanie zasadniczych strumieni dochodów budżetowych w tym głównie podatkowych, a mówiąc wprost istnienie politycznego przyzwolenia koalicji 13 grudnia na nie płacenie podatków oczywiście tylko przez „wybranych” podatników. W rezultacie w 2024 roku do planu zabrakło 56 mld zł , w 2024 prawie 42 mld zł w 2026 roku minister przyznaje się już do 21 mld zł, choć po 3 kwartałach dochody podatkowe są zrealizowane w zaledwie w 67% więc brakuje jednomiesięcznych dochodów podatkowych, czyli kwoty ok 48 mld zł. Z kolei w 2027 roku dochody maja przyrosnąć o 70 mld zł, choć w tym roku wzrosną zaledwie o 30 mld zł, więc zapewne sytuacja się powtórzy i mister ogłosi że zabrakło mu do planu 40 mld zł ,ale dzięki tej kreatywnej księgowości, na etapie uchwalania budżetu, wielkość deficytu wynosi „tylko” 282 mld zł, a nie jakby wynikało z prawidłowych rachunków, aż 322 mld zł.
4. Na tę diagnozę stanu finansów publicznych do czego doprowadziły 3. letnie rządy Tuska i Domańskiego, cześć ekonomistów reaguje pomysłami, które tygodnik Rzeczpospolita opatrzył tytułem „ Potrzebujemy planu Balcerowicza-bis”. Ich zdaniem konieczna jest redukcja deficytu budżetowego corocznie od 0,7-0,9 pp PKB czyli w obecnych warunkach to 28-36 mld zł i to już od roku 2027, bowiem jeżeli zacznie się ona później po przyszłorocznych wyborach parlamentarnych, to aż o 1,1 pp PKB, a więc o koło 44 mld zł rocznie. Żeby osiągnąć taką coroczną redukcję deficytu budżetowego padają propozycje poważnych zmian zarówno po stronie dochodowej, ale jednak przede wszystkim po stronie wydatkowej budżetu, w tym drastycznych cięć w programach społecznych wprowadzonych przez rząd Prawa i Sprawiedliwości.
5. Wśród propozycji podatkowych znajdują się między innymi poważne ograniczenie, albo nawet likwidacja obniżonych stawek w podatku VAT, likwidację uproszczonych form opodatkowania dochodów osób fizycznych, ograniczenie z korzystania z kwoty wolnej w podatku PIT wynoszącej 30 tys zł, tylko do podatników o niskich dochodach, czy wprowadzenie podatku katastralnego. Po stronie wydatkowej natomiast proponuje się poważne cięcia w programie 800 plus, poprzez wprowadzenie kryterium dochodowego i ograniczenie wypłat tylko dla rodzin o najniższym poziomie dochodów na członka rodziny ,likwidację 13. i 14. emerytury, ale także obniżenie poziomu waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych. No i niejako na deser wracają znowu propozycje podniesienia wieku emerytalnego, tym razem pod hasłem konieczności zrównania tego wieku w przypadku kobiet i mężczyzn, czego domaga się od Polski Komisja Europejska.
6. Minęły zaledwie 3 lata rządów Tuska i Domańskiego, których konsekwencją jest katastrofa finansów publicznych i wyborcy otrzymują propozycję rachunku, który trzeba będzie zapłacić za nieudolność tej ekipy rządowej. I jest to wyjątkowo słony rachunek, bo może oznaczać zarówno podwyżkę podatków, bo takie skutki są przyniesie likwidacja obniżonych stawek VAT, czy stosowanie kwoty wolnej tylko dla podatników o najniższych dochodach, wprowadzanie nowych podatków, jaką jest propozycja wprowadzenia podatku katastralnego, ale także cięcia w wydatkach, których najbardziej drastyczną formą, byłaby likwidacja programów społecznych wprowadzonych przez rząd Prawa i Sprawiedliwości. W kampanii wyborczej 2023 roku zarówno Platforma pod wodzą Tuska jak i przywódcy partii koalicyjnych zapewniali, że „nic co dane nie będzie odebrane”, ale zaledwie po trzech latach ich rządów, ekonomiści nie widzą innego wyjścia, jak właśnie odbieranie tego co było wcześniej dane.