1. Mija zaledwie 6 miesięcy od podpisania przez ministrów obrony i finansów Kosiniaka-Kamysza i Domańskiego umowy pożyczkowej SAFE na 43,7 mld euro z Komisją Europejską, a coraz częściej dowiadujemy się, że wyraźnie rosną koszty jej obsługi. Z jednej strony rosną stopy procentowe Europejskiego Banku Centralnego w związku ze wzrostem inflacji w strefie euro ( w ostatnich miesiącach podstawowa stopa wzrosła z 3,14% do 3,40%), z drugiej słabnie złoty w stosunku do amerykańskiego dolara i euro, w związku z tym rośnie także koszt pożyczania. Jak poinformowały media ten wzrost stóp EBC jak i dewaluacja złotego zaledwie w ciągu ostatnich paru miesięcy spowodowały wzrost kosztów odsetek aż o 8 mld zł, a więc na ten moment same odsetki od tej pożyczki wyniosą ok 192 mld zł , a więc już więcej niż kwota samej pożyczki, która wynosi ok 180 mld zł). Przypomnijmy, że pożyczka m być spłacana przez 45 lat, przy czym przez pierwsze 10 lat będą spłacane same odsetki ,co znacząco podwyższy koszty pożyczania, ponieważ przez przynajmniej 5 lat będzie spłacali same odsetki od całej pożyczonej kwoty (sama pożyczka będzie przekazywana w transzach do roku 2030, każda transza będzie inaczej oprocentowana, tak jak będą kształtowały się stopy EBC w kolejnych latach).
2. Przypomnijmy także, że pożyczka SAFE została zaciągnięta ze złamaniem prawa, a dokładnie art 89 Konstytucji RP, bowiem duże zagraniczne zobowiązania finansowe, a pożyczka z odsetkami to kwota przynajmniej 370 mld zł ( obecnie ponad ok 9% PKB), więc powinno się odbyć na podstawie ustawy i to ratyfikowanej przez Prezydenta RP. wrocki ustawę zawetował i przygotował własną, ale ta została zamrożona przez marszałka Czarzastego w tej sytuacji rząd zdecydował się ją zaciągnąć bez ustawy, ale sam premier Tusk pod umową pożyczkową nie chciał się podpisywać i do tego wydelegował wicepremiera Kosiniaka-Kamysza i ministra Andrzeja Domańskiego. a umowa została podpisana w maju, Polska otrzymała dopiero zaliczkę w wysokości 6,5 mld euro, a więc około 28 mld zł, a do zakładów zbrojeniowych na koniec czerwca tego roku, przekazano zaledwie 157 mln zł, a więc poniżej 1% środków (bardziej aktualnych danych ministerstwo obrony nie przekazuje). Przypomnijmy, że wtedy kiedy ta I transza została przekazana przez KE do Polski, zarówno wicepremier Kosiniak-Kamysz jak i pełnomocnik rządu ds. programu SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka zapewniała ,że środki te błyskawicznie zostaną przekazane zakładom zbrojeniowym w Polsce, z którymi wcześniej podpisano umowy na sprzęt wojskowy albo aneksy do tych wcześniej zawartych. Przekazanie zaledwie 157 mln zł z 28 mld zł, niestety nie jest niespodzianką, minister finansów Andrzej Domański naciskał na zawarcie umowy pożyczkowej z KE, nie dlatego, że chce szybko uzbrajać polską armię, ale dlatego, ze potrzebuje środków zewnętrznych na finansowanie płynności budżetowej.
3. Ale nie tylko wzrost kosztów tej pożyczki jest coraz większym problemem, w związku z realizacją SAFE, pojawiają się kolejne, przed którymi ostrzegaliśmy rządzących, a więc nie tylko przekazywanie kolejnej transzy dopiero po precyzyjnym rozliczeniu otrzymanej zaliczki, ale także terminy realizacji poszczególnych umów. Graniczną datą finansowania zakupów uzbrojenia z tej pożyczki jest grudzień 2030 roku i mimo tego,że do końca tego terminu jest jeszcze ponad 4 lata, to realizacja wielu poważnych kontraktów jest w tym terminie niemożliwa i w związku z tym polski rząd już teraz „błaga” Brukselę o wydłużenie tego terminu. Nie jest jasne czy zmiana unijnego rozporządzenia w sprawie realizacji SAFE, będzie możliwa więc wszystko na to wskazuje, że już na przykład zakupu czterech latających samolotów cystern do tankowania w powietrzu nie będzie można z tych środków sfinansować, a te akurat zakupy miały być jednym z priorytetów. Poza tym nawet media zaprzyjaźnione z koalicją 13 grudnia, donoszą także, że „za zakupy zbrojeniowe przepłacamy minimum dwukrotnie „, bo jest pożyczka SAFE i pieniędzy się nie liczy, a jak koś oferuje coś taniej, to z przetargu go się eliminuje”.
4. Przypomnijmy także, że w ramach wynoszącej 43,7 mld euro unijnej pożyczki SAFE, podpisano 62 kontrakty ( 50 nowych umów i 12 już podpisanych wcześniej umów aneksowano) na kwotę 124 mld zł ( ponad 2/3 całej wartości pożyczki), ale w związku z tymi zakupami polska armia, niestety nie pozyskała żadnej nowej zdolności wojskowych. h znalazł się bardzo ważny dla polskiej armii sprzęt w ramach podpisanych jeszcze za rządów Prawa i Sprawiedliwości umów ramowych jak np. Kraby (96 sztuk), Borsuki teraz w wersji pływającej (146 sztuk), baterie przeciwlotnicze i tysiące różnego rodzaju wozów specjalistycznych, ale także sprzęt drobny jak hełmy czy kamizelki kuloodporne, a te ostatnie rodzaje sprzętu powinny być finansowane z budżetu państwa, a nie z hucznie ogłaszanych pożyczanych za granicą środków.
5. A więc problemem są nie tylko rosnące i to gwałtownie koszty pożyczki SAFE ,ale także konieczność realizacji zamówień przez zakłady zbrojeniowe dotyczące nawet najbardziej skomplikowanego sprzętu przez najbliższe 4 lata. A produkcja zbrojeniowa do skomplikowany proces, więc często firmy podpisywały umowy, mając nadzieje ,że będzie je można aneksować ale zgodnie z unijnym rozporządzeniem nie będzie to możliwe i ci którzy nie zdążą zrealizować zamówień w terminie będą obciążeni wysokimi karami, które mogą nawet doprowadzić do nieopłacalności podpisanych kontraktów. To co miało wzmocnić polskie zakłady zbrojeniowe może więc być powodem ich poważnych kłopotów, ale wtedy Tuska i jego nominatów już dawno nie będzie, a poważne kłopoty zostawi następcom.