Jak pięć pól zostało kluczem do faktury

Grzegorz GPS Świderski 26.09.2026

To jest historia szpiegowskiego przepisu, a w istocie historia tego, jak POPiS doprowadził do gospodarczych zaborów Polski.

  W poprzedniej części (naszeblogi.pl/77740-piec-pol-ktore-zamieniaja-metadane-w-fakture) pokazałem, co robi pięć pól z §8 rozporządzenia o KSeF. Teraz pozostaje ciekawsze pytanie: skąd ten mechanizm w ogóle się wziął?

  Odpowiedź jest zaskakująco dobrze udokumentowana. Nie jest to pomysł dopisany gdzieś bokiem przy okazji KSeF 2.0. Anonimowy dostęp do pełnej faktury na podstawie danych o niej był projektowany od samego początku. Co więcej, już podczas konsultacji publicznych w 2021 uczestnicy pytali Ministerstwo Finansów, jakie dane mają otwierać fakturę i czy taki anonimowy dostęp w ogóle jest bezpiecznym pomysłem.

  Ministerstwo problem znało. Zdecydowało, że szczegółów nie wpisze do ustawy, lecz określi je później w rozporządzeniu.

Luty 2021: furtka jest już w pierwszym projekcie

  W projekcie ustawy z 1 lutego 2021 znajdował się projektowany art. 106nb ust. 4. Przewidywał, że oprócz normalnego dostępu po uwierzytelnieniu będzie można uzyskać fakturę także przez podanie danych identyfikujących dokument oraz określonych elementów faktury.

  Architektura była więc od początku bardzo prosta: normalnie logujesz się i system sprawdza Twoje uprawnienia, ale istnieje też druga ścieżka. Nie trzeba dowodzić, kim się jest. Trzeba znać odpowiedni zestaw danych o fakturze. Jeszcze wtedy nie było wiadomo jaki.

Konsultacje: ktoś jednak zapytał, co właściwie będzie hasłem

  Konfederacja Lewiatan zwróciła Ministerstwu Finansów uwagę, że przepis jest nieprecyzyjny. Pytała wprost, czy do otwarcia faktury wystarczy na przykład numer i kwota, czy też potrzebne będą dodatkowe dane. Podobne uwagi zgłaszały ZIPSEE „Cyfrowa Polska” i Pracodawcy RP. EY zapytało wprost o przewidziany w projekcie anonimowy dostęp bez uwierzytelnienia.

  Jeszcze dalej poszło Facturo.pl. W jego uwagach zakwestionowano sam pomysł anonimowego dostępu do danych finansowych i osobowych oraz zaproponowano dostęp po zalogowaniu albo rozwiązanie przypominające e-receptę, gdzie wiedza o kilku danych nie daje nieograniczonego dostępu do dokumentu. W dokumentacji konsultacji znalazło się wręcz stwierdzenie, że „dostęp do danych finansowych oraz danych osobowych w żadnym razie nie powinien być anonimowy”.

  Nikt nie pisał wtedy o Impervie ani o terminacji TLS. Jednak problem bezpieczeństwa dostępu opartego wyłącznie na znajomości danych dokumentu został zauważony, zanim KSeF w ogóle ruszył.

I co odpowiedziało Ministerstwo Finansów?

  Że przepis zostanie usunięty z projektu ustawy, natomiast zostanie wydane rozporządzenie określające dane, których podanie umożliwi dostęp do faktury. Ministerstwo samo określało ten mechanizm jako „dostęp anonimowy”. To jest kluczowy moment całej historii.

  Nie zrezygnowano z anonimowego dostępu. Przeniesiono decyzję o tym, co będzie kluczem do faktury, z ustawy do rozporządzenia ministra.

Jesień 2021: Sejm daje ministrowi klucze

  Po konsultacjach mechanizm został zapisany inaczej. Ustawa z 29 października 2021 o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw dodała art. 106g ust. 3c: „Dostęp do faktury ustrukturyzowanej jest możliwy przez podanie danych tej faktury określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106r pkt 4.”. A art. 106r pkt 4 nakazał ministrowi finansów określić w rozporządzeniu dane faktury, których podanie umożliwia dostęp do niej w KSeF.

  To ważne rozróżnienie: Sejm nie przegłosował pięciu konkretnych pól. Ich w ustawie nie było. Sejm przegłosował konstrukcję, w której fakturę można otworzyć za pomocą danych o niej, a minister finansów ma później zdecydować, jakie dokładnie dane będą wystarczające.

  Rządowy projekt trafił do Sejmu 9 września 2021 jako druk 1547. Dokumentacja projektu wskazywała jako osobę odpowiedzialną po stronie Ministerstwa Finansów podsekretarza stanu Jana Sarnowskiego, a jako opiekuna merytorycznego dyrektora Departamentu Podatku od Towarów i Usług Pawła Selerę.

  1 października 2021 r. Sejm uchwalił projekt wynikiem wręcz niespotykanym: 448 głosów za, 1 przeciw, 0 wstrzymujących się.

  Tym jednym posłem głosującym przeciw był Andrzej Gawron z PiS. To była jedyna osoba głosująca przeciw temu szpiegowskiemu systemowi!!! Przeciw nawet nie był Braun i Korwin!!! Wszyscy ówcześni posłowie Konfederacji to zaakceptowali!

  To zabawny szczegół tej historii, ale nie należy z niego wyciągać zbyt daleko idących wniosków. Nie znalazłem publicznego wyjaśnienia Gawrona z 2021, z którego wynikałoby, że świadomie protestował akurat przeciw anonimowemu dostępowi albo pięciopolowemu kluczowi. Co więcej, gdy w 2025 Sejm ponownie zajmował się KSeF, Gawron mówił z mównicy, że „idea Krajowego Systemu e-Faktur to ważna reforma, którą rząd Prawa i Sprawiedliwości zapoczątkował w 2021 r.” i pozytywnie opisywał jej pierwotne cele.

  Czy jego samotny głos w 2021 był świadomym sprzeciwem wobec jakiegoś szczegółu ustawy, czy zwykłą pomyłką przy głosowaniu — nie udało mi się ustalić. Formalnie pozostaje jednak faktem, że spośród 449 głosujących posłów tylko Andrzej Gawron nacisnął „przeciw”!!!

  Po rozpatrzeniu poprawek Senatu ustawę ostatecznie uchwalono 29 października, a prezydent Duda podpisał ją 15 listopada.

  Niemal cały Sejm zaakceptował więc samą konstrukcję dostępu przez dane faktury i pozostawił ministrowi wybór, jak silny albo jak słaby będzie ten klucz. Więc nie ma znaczenia czy prawica, czy lewica, czy PiS, czy PO, czy Konfederacja — wszyscy się zgodzili na szpiegowski mechanizm. Wiadomo, że to debile i agenci, ale nie wiadomo, którzy są którzy. Tylko Gawron się ostał jak ten nieświadomy Rejtan.

27 grudnia 2021: rodzi się pięciopolowy klucz

  I dopiero tutaj pojawia się rzecz najważniejsza. 27 grudnia 2021 Minister Finansów wydał rozporządzenie w sprawie korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur. Jego §6 stanowił, że do uzyskania dostępu do faktury trzeba podać: numer KSeF, numer faktury, NIP lub inny identyfikator nabywcy, nazwę albo imię i nazwisko nabywcy oraz kwotę należności ogółem. Dokładnie te same pięć rodzajów danych, które mamy dzisiaj.

  To jest właściwy akt urodzenia pięciopolowego klucza. Nie wymyślił go obecny rząd. Nie pojawił się wraz z obowiązkowym KSeF. Nie jest nowością KSeF 2.0. Jest w systemie od 1 stycznia 2022, odkąd KSeF zaczął działać jako rozwiązanie dobrowolne. Rozporządzenie samo wskazywało tę datę wejścia w życie.

  Resortem finansów kierował wtedy minister Tadeusz Kościński, natomiast samo rozporządzenie podpisał w zastępstwie ministra Sebastian Skuza, ówczesny sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów. Dokumentacja prac nad projektem rozporządzenia ponownie wskazywała Jana Sarnowskiego jako osobę odpowiedzialną za projekt oraz Pawła Selerę jako opiekuna merytorycznego. Czy to tylko debile, czy agenci? To trzeba będzie w wolnej Polsce rozstrzygnąć.

2023: anonimowy dostęp zostaje wpisany jeszcze wyraźniej

  Dwa lata później KSeF przestał być projektem systemu dobrowolnego i zaczęto przygotowywać jego wersję obowiązkową. Ustawa z 16 czerwca 2023 o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw nie usunęła starej koncepcji.

  Przeciwnie: w art. 106r pkt 4 zapisano już wprost, że minister ma określić zakres danych pozwalających na dostęp do faktury bez konieczności uwierzytelniania. Ustawa wprowadzała równocześnie osobny mechanizm dostępu związany z kodem umieszczanym na fakturze. Nie należy go mylić z anonimowym dostępem przez zestaw danych.

  Za rządowy projekt obowiązkowego KSeF formalnie odpowiadał w Ministerstwie Finansów sekretarz stanu Artur Soboń, a opiekunem merytorycznym ponownie był Paweł Selera. Resortem kierowała wówczas minister finansów Magdalena Rzeczkowska.

  Tym razem ustawa nie przeszła już prawie jednogłośnie. 16 czerwca 2023 Sejm uchwalił ją 240 głosami za, 203 przeciw i 9 wstrzymującymi się. Rozkład klubów był bardzo wyraźny. PiS głosował jednomyślnie za: 228 posłów za, ani jednego przeciw ani wstrzymującego się. Po stronie opozycji większość była przeciw. Koło Parlamentarne Polska 2050 — 6 posłów, wszyscy wstrzymali się. Za projektem, poza PiS, głosowali jeszcze 2 posłowie Kukiz’15, 3 posłowie Polskich Spraw, 4 posłów Lewicy, 1 poseł KO oraz 2 posłów niezrzeszonych. Cała Konfederacja była przeciw.

  Senat następnie wniósł o odrzucenie ustawy w całości, lecz 28 lipca Sejm odrzucił uchwałę Senatu stosunkiem 233 do 217. Prezydent Duda podpisał ustawę 2 sierpnia.

2024: zatrzymano wdrożenie, nie mechanizm

  W styczniu 2024, po zmianie rządu, Ministerstwo Finansów ogłosiło odroczenie obowiązkowego KSeF i przeprowadzenie zewnętrznego audytu systemu. Wtedy nie podano jeszcze nowej daty uruchomienia. Po audycie, pod koniec kwietnia 2024, MF ogłosiło nowy harmonogram, a następnie ustawa przesunęła obowiązek na 1 lutego 2026.

  Była więc okazja, żeby przebudować nie tylko wydajność systemu, ale także model bezpieczeństwa. Pięć pól jednak pozostało.

2025: KSeF 2.0 dostaje nową ustawę — i starą furtkę

  W 2025 powstał praktycznie nowy model wdrożenia KSeF 2.0. Za rządowy projekt ustawy, druk 1407, dokumentacja Ministerstwa Finansów wskazywała podsekretarza stanu Jarosława Nenemana, a opiekunem merytorycznym był dyrektor Departamentu Podatku od Towarów i Usług Tomasz Tratkiewicz.

  25 lipca 2025 Sejm przyjął projekt wynikiem 239 za, 182 przeciw i 11 wstrzymujących się. Głosowanie przebiegało niemal blokowo. KO: 155 za; Polska 2050-TD: 30 za; Lewica: 20 za; Razem: 5 za. PSL-TD: 28 za i 1 przeciw. PiS: 170 przeciw. Konfederacja: 7 przeciw i 8 wstrzymujących się. Republikanie: 1 przeciw i 3 wstrzymujących się. Koło Brauna: 3 przeciw. Spośród posłów niezrzeszonych 1 głosował za. Pozostali posłowie nie głosowali. Po rozpatrzeniu poprawek Senatu ustawę ostatecznie uchwalono 5 sierpnia, a prezydent Nawrocki podpisał ją 27 sierpnia.

  I znów w art. 106r pkt 4 pozostawiono delegację do określenia danych umożliwiających dostęp do faktury bez konieczności uwierzytelniania.

  Potrzebne było więc nowe rozporządzenie wykonawcze. Dokumentacja jego projektu wskazuje jako osobę odpowiedzialną Jarosława Nenemana, a jako opiekuna merytorycznego zastępcę dyrektora Departamentu Podatku od Towarów i Usług Annę Mytyk.

  I tu można było zrobić cokolwiek. Wprowadzić losowy sekret. Jednorazowy kod. Token możliwy do odwołania. Ograniczenie czasowe. Dodatkowe potwierdzenie. Zrezygnować z dostępu opartego wyłącznie na danych biznesowych.

  Zamiast tego w rozporządzeniu Ministra Finansów i Gospodarki z 12 grudnia 2025 w sprawie korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur ponownie wpisano te same pięć rodzajów danych: numer KSeF, numer faktury, identyfikator nabywcy, nazwa nabywcy, kwota należności ogółem.

  Rozporządzenie zostało wydane w resorcie kierowanym przez ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego, a podpisała je w jego zastępstwie podsekretarz stanu Hanna Majszczyk.

To nie jest błąd jednej ekipy!

  Historia pięciu pól jest ciekawsza niż zwykła polityczna awantura o KSeF. Mechanizm powstał w Ministerstwie Finansów w 2021. Już podczas konsultacji zwracano uwagę na problem anonimowego dostępu i pytano, jakie informacje będą otwierały fakturę. Ministerstwo zdecydowało wtedy, że dokładny klucz określi w rozporządzeniu.

  W grudniu 2021 wybrano pięć danych. W 2023, przy projektowaniu obowiązkowego KSeF, ustawodawca ponownie zachował dostęp bez uwierzytelnienia.

  Po zmianie rządu system został zatrzymany, poddany audytowi i w znacznej części przebudowany. W 2025 powstała nowa ustawa i nowe rozporządzenie. A pięć pól przepisano ponownie!

  Nie da się więc uczciwie powiedzieć, że jest to przypadkowy relikt pierwszej wersji KSeF, którego nikt przez pięć lat nie zauważył. Problem anonimowego dostępu zgłoszono na samym początku, a mechanizm przeszedł potem przez kolejne projekty ustaw, konsultacje, dwa modele KSeF, zmianę rządu i nowe rozporządzenie wykonawcze. Cały POPiS zaakceptował gospodarcze rozbiory Polski.

  W 2021 państwo stworzyło pięciopolowy klucz do faktury. Niedługo później pojawiła się zewnętrzna warstwa Impervy, która — jak niezbicie wykazałem w wielu artykułach i audytach — terminuje TLS i może zobaczyć ten klucz. Zagraniczna firma zbrojeniowo-wywiadowcza dostała pełny, otwarty dostęp do wszystkich faktur polskiej gospodarki gromadzonych w KSeF, co w istocie daje pełną mapę naszej gospodarki wywiadom Izraela, USA i Francji.

  A w 2025, przebudowując cały system, państwo zachowało jedno i drugie: Impervę na brzegu KSeF i pięć pól jako anonimowy klucz do pełnej faktury. KSeF od początku do końca został zaprojektowany jako szpiegowski. Nie da się ustalić, kto w całym tym procesie był debilem, a kto agentem. Wszyscy ci urzędnicy i posłowie, którzy w tym bratali udział, to albo jedni, albo drudzy. Innej opcji nie ma. Rządzą nami od dawna i debile, i agenci. Proporcje musicie już sami określić.

Grzegorz GPS Świderski
Twitter.com/gps65
t.me/KanalBlogeraGPS

PS. Wybór ostatnich artykułów o KSeF:

Tagi: GPS65, KSeF