Jeszcze w 2025 r. ekipa Tuska zadłużała Polskę o 0,9 mld zł dziennie, a w maju 2026 r. już o 1,5 mld zł dziennie
1. Kilka dni temu ukazał się komunikat ministerstwa finansów, z którego wynika, że dług Skarbu Państwa na koniec maja 2026 wyniósł 2 biliony 135, 6 mld zł zł, a tylko w maju wzrósł o blisko 47 mld zł, a więc dziennie rósł o ponad 1,5 mld zł. Tak się składa, że właśnie w Sejmie trwają prace nad wykonaniem budżetu za 2025 rok, a z materiałów resortu finansów wynika, że dług instytucji rządowych i samorządowych ,a więc dług mierzony metodą unijną ESA 2010, wzrósł o ponad 322 mld zł, co oznacza, że rósł średnio o 0,9 mld zł dziennie. Przy czym należy wyjaśnić, że dług Skarbu Państwa jest kategorią najbardziej wąską, jeżeli chodzi o zadłużanie państwa, kategorią szerszą jest państwowy dług publiczny i to właśnie ta kategoria długu jest zawarta w Konstytucji RP w postaci limitu 60% PKB, którego ten dług nie może przekroczyć, a jeszcze szerszą kategorią jest dług instytucji rządowych i samorządowych, czyli miara unijna, obejmująca całość zadłużania się państwa zarówno w związku z realizacja budżetu jak i pożyczaniem na realizację zadań publicznych poza budżetem.
2. Przypomnijmy, że dług publiczny liczony metodą unijną ESA2010 , wyniósł w 2024 roku około 320 mld zł, w 2025 roku już ponad 322 mld zł, a w 2026 roku, według założeń ministra finansów ma przekroczyć 400 mld zł. A więc tylko suma deficytów budżetowych za 3 lata rządów Tuska wyniesie ok 750 mld zł, a długu publicznego zbliży się do astronomicznej sumy 1,05 biliona złotych i to oznacza, że będziemy najszybciej zadłużającym się krajem w Unii Europejskiej. Ostrzega w tej sprawie także Komisja Europejska, która w raporcie opublikowanym w lutym tego roku, podała dane, że jeżeli tempo zadłużania Polski nie spowolni, to w ciągu 10 lat, a więc do roku 2036, dług publiczny przekroczy aż 107% PKB ,co tak naprawdę oznaczałoby realizację wariantu greckiego, który przyniósł dramatyczne skutki dla społeczeństwa i gospodarki tego kraju.
3. Mimo coraz szybszego tempa zadłużania naszego kraju, rządowi Tuska brakuje pieniędzy w zasadzie na wszystko, stąd wręcz dramatyczne starania ministra finansów Andrzeja Domańskiego, żeby pozyskiwać środki zewnętrzne w tym unijne i przy ich pomocy, choćby przejściowo poprawiać płynność budżet państwa. Stąd między innymi, co ujawnił ostatnio prezes NIK, wykorzystywanie środków z KPO na poprawienie płynności budżetu ( w 2024 roku aż 90% środków z KPO zostało przeznaczenie na poprawienie płynności budżetu ,a zaledwie 10% na realizacje inwestycji zapisanych w tym programie, a chodziło o kwotę ponad 90 mld zł), a teraz jest wykorzystana w taki sam sposób zaliczka z programu SAFE. Ministrowie Kosiniak -Kamysz i Domański, mimo weta prezydenta, podpisali umowę tej pożyczki na początku maja, co oznacza, KE przekazało zaliczkę w wysokości 15% całości jej kwoty, czyli około 6,5 mld euro , a więc ponad 28 mld zł. Z tych środków tylko symboliczne kwoty zostały przekazane do firm produkujących uzbrojenie, czym chwali się resort obrony , a zdecydowana większość będzie wykorzystywane do zapewnienia płynności budżetu tak długo jak się tylko da ,a wynoszący ponad 108 mld zł deficyt budżetowy, zaledwie za 5 miesięcy tego roku, jest dobitnym tego potwierdzeniem.
4. Mimo ponad 108 mld zł deficytu, po stronie dochodowej brakuje już ok 25 mld zł dochodów podatkowych, bo zostały one wykonane zaledwie w 36,4%, gdy upływ czasu to ok 41,7%, a więc są one niższe od planowanych o ponad 5 pp. Z kolei po stronie wydatkowej zrealizowano wydatki w wysokości 37,2% ( upływ czasu 41,7%), co oznacza ,że są one o ponad 4 pp niższe od planu, a więc gdyby zostały zrealizowane w pełni, to deficyt budżetowy wyniósłby blisko 140 mld zł. To wszystko dzieje się w sytuacji kiedy minister finansów, jak się to zgrabnie nazywa, urealnił dochody budżetowe (czyli jej obniżył), czego dobitnym przykładem jest zaplanowanie w 2026 roku dochodów z VAT na poziomie 341,5 mld zł, podczas gdy w 2025 roku, były one zaplanowane na poziomie 350 mld zł. Co więcej w 2026 roku przyjęto prognozę wzrostu PKB na poziomie 3,9%, inflację na poziomie 3%, co oznacz, że nominalny wzrost PKB to blisko 7% ,a to jest właśnie baza do ustalania wpływów z głównego dochodu podatkowego, czyli VAT , który stanowi blisko 60% wszystkich dochodów podatkowych.
5. Z danych resortu finansów dotyczących przyrostu tylko długu Skarbu Państwa przez 5 miesięcy tego roku ( te dane resort finansów publikuje pod koniec każdego miesiąca za miesiąc poprzedni) wynika, że w ciągu zaledwie 5 miesięcy, ten dług wzrósł o 184 mld zł z 1 biliona 952 mld zł na koniec grudnia 2025 do prawie 2 bilionów 136 mld zł na koniec maja tego roku, co oznacza przyrost długu w tempie średnio ponad 1,2 mld zł dziennie. Przy czym w samym maju 2026 roku, jak już wspomniałem dług przyrósł o 47 mld zł, co oznacza zadłużanie w tempie przekraczającym średnio 1,5 mld zł dziennie i coraz bardziej przypomina kulę śniegową, staczającą się z zaśnieżonego zbocza góry, której wielkość błyskawicznie rośnie. I nic nie wskazuje na to, że sytuacja w tym zakresie się poprawi, tak jak już wyżej wspomniałem, wynoszący ponad 108 mld zł deficyt budżetowy po zaledwie 5 miesiącach tego roku i brakujące już blisko 25 mld zł dochodów budżetowych w stosunku do planu, świadczą o tym ,że w każdym kolejnym miesiącu, niestety będzie tylko gorzej.
6. Minister Domański dramatycznie poszukuje dodatkowych dochodów budżetowych , stąd próby objęcia systemem SENT przewozów odzieży i butów ( z tego rozporządzenia po 3 miesiącach i protestach tysięcy mikro i małych firm, resort rakiem się wycofał), betonu ( tę ustawę zawetował prezydent), a także wymuszanie poprzez tzw. nabycia sprawdzające, nakładania wysokich kar znowu na drobnych przedsiębiorców ( symbolem tych praktyk stała się pizza z krewetkami). Niestety minister Domański już 3 rok z rzędu nie realizuje zaplanowanych dochodów budżetowych i to na dziesiątki miliardów złotych, co oznacza, że jest polityczna zgoda rządu Tuska na nie płacenie podatków, albo płacenie tylko w wymiarze symbolicznym przez bliskich i znajomych królika.