Pierwsze dożynki w regionie, zamiast święta, narastające niezadowolenie rolników.

1. W ostatnią sobotę obyły się pierwsze dożynki w regionie radomskim, dożynki powiatu przysuskiego, zresztą zawsze pierwsze, bowiem ze względu na słabe gleby, żniwa zaczynają tu się najwcześniej i szybko się kończą. Rolnicy w tym regionie nie uprawiają tu tylko zbóż, właśnie ze względu na niską klasę bonitacyjną ziemi ,ale poszukiwali przez lata innych rodzajów upraw, aby choć trochę poprawić dochodowość swoich niewielkich, kilku, kilkunastu hektarowych gospodarstw rolnych. Stąd uprawy różnych rodzajów warzyw, ale od co najmniej kilkunastu lat, taką wiodącą uprawą jest papryka pod foliowymi osłonami, z której słynie nie tylko powiat przysuski, ale także radomski, białobrzeski, a nawet grójecki do tej pory specjalizujący się tylko w produkcji sadowniczej.

2. Niestety niezależnie od rodzajów upraw rolniczych ceny zbytu w tym roku, kształtują się na wyjątkowo niskim poziomie, często wręcz poniżej kosztów produkcji, co przy niższych w tym roku zbiorach ze względu na głęboką suszę, a także liczne wiosenne przymrozki, a nawet mrozy, bowiem temperatura przez kilka nocy spadała w okolice minus 10 stopni, stawia wielu rolników w wyjątkowo dramatycznej sytuacji. Swoistym wyznacznikiem cen płodów rolnych są zawsze ceny pszenicy, podstawowego surowca rolniczego, a te i to przypadku pszenicy wysokiej jakości, są w tym roku na poziomie 800 zł za tonę, a to cena najniższa od wielu lat, a wspomniana paprykę rolnicy sprzedają po ok 5 zł za kilogram, a więc po cenach ledwo pokrywających koszty produkcji. Jak napisał wczoraj na platformie X były unijny komisarz ds. rolnictwa Janusz Wojciechowski „ pszenica po 800 zł, w programie „Tydzień” rolnik marzy, żeby była chociaż po 1 tys zł za tonę” i dalej przypomina, że kiedy w 2023 roku, była po 1,2 tys, a obrońca rolników Tomasz Buczek ( teraz europoseł z listy Konfederacji), podczas spotkania z rolnikami w Jasionce w woj. podkarpackim, rzucał jajkami w ówczesnego ministra rolnictwa Henryka Kowalczyka. roku 2022, kiedy pszenica razem z dopłatami uruchomionymi przez rząd PiS po 400 zł do tony, była po 1,6 tys zł za tonę, inny ówczesny obrońca rolników Michał Kołodziejczak ( a teraz w rządzie Tuska nawet wiceminister rolnictwa), w ramach protestów, ostentacyjnie wyrzucał telewizor przez okno.

3. Teraz pszenica po 800 zł, o żadnych dopłatach, rolnicy nawet nie marzą, a ich najgorliwsi obrońcy z okresu rządów PiS, jak już wspomniałem, jeden jest w europarlamencie , drugi był przez ponad rok wiceministrem rolnictwa, a wszedł do Sejmu z listy Platformy i jest posłem Koalicji Obywatelskiej. Z kolei ministrowie rolnictwa z PSL-u, choć ta partia mieni się obrońcą polskiej wsi, specjalnie sytuacją rolników się nie przejmują, natomiast przez ponad 2 lata rządzenia, zdążyli obsadzić setki stanowisk kierowniczych w instytucjach rolniczych, które im podlegają. Minister Krajewski zapewne jak w poprzednim roku we wrześniu w Spale zorganizuje swoje dożynki, na których będą w większości urzędnicy i wybrani rolnicy, którzy będą „urzędowo” zadowoleni, a uroczystość podsumują wydarzenia określane jako „wieś tańczy i śpiewa”.

4. Na jakąkolwiek pomoc finansową, rolnicy będą czekać do jesieni, wiemy, że minister Krajewski wystąpił do unijnego komisarza ds. rolnictwa z informacją o przymrozkach w Polsce i że w związku z tym po oszacowaniu strat nasz kraj wystąpi o pomoc finansową z unijnej rezerwy kryzysowej w ramach funduszy WPR. Tyle tylko, że ta rezerwa wynosi około 450 mln euro na cały rok na wszystkie kryzysy we wszystkich 27 unijnych krajach ( do tej pory zostało z niej tylko ok. 200 mln euro), więc Polska może się spodziewać wsparcia z tej rezerwy, niestety dopiero późną jesienią i to zaledwie kwotą kilkunastu milionów euro. Tak zresztą było w 2025 roku, po licznych szkodach przymrozkowych w kwietniu i maju 2025 roku, KE przyznała Polsce kwotę ponad 14 mln euro, co razem z możliwym w takiej sytuacji wsparciem z budżetu państwa, wynoszącym maksymalnie do 200% kwoty przekazanej z budżetu UE, ustaliło wielkość tej pomocy na poziomie ponad 44 mln euro, a więc wysokości około 170 mln zł. Wtedy pozwoliło to na wypłacenie poszkodowanym rolnikom, bardzo skromnej pomocy finansowej, ale tylko i wyłącznie przy szkodach powyżej 70% w kwocie 800 zł do hektara, powyżej 80% w wysokości 1,6 tys zł do hektara , a przy szkodach powyżej 90% w wysokości 2,4 tys zł do hektara.

5. Przypomnijmy także, że pomoc przymrozkowa w 2023 roku, a więc podczas ostatniego roku rządów Prawa i Sprawiedliwości, obejmowała szkody już powyżej 30%, a te powyżej 70%, oznaczały pomoc w kwocie, aż 5 tys zł do hektara. Ale żeby sfinansować pomoc w takiej wysokości rolnikom, rząd Prawa i Sprawiedliwości, nie tylko zabiegał o pomoc z unijnej rezerwy kryzysowej, ale także o zgodę KE na pomoc publiczną, finansowaną z polskiego budżetu. W rezultacie uzyskania takiej zgody, tym rolnikom, których plony w 2023 rojku dotknęły przymrozki, czy susza, wypłacono kwotę ponad 1,5 mld zł, a więc była to pomoc blisko 10-krotnie wyższa, niż w roku 2025. Niestety podobnie niskiego poziomu pomocy jak 2025 roku, rolnicy mogą się spodziewać także w 2026 roku, minister Krajewski bowiem, jak wynika z jego sejmowego wystąpienia, nie zamierza występować o zgodę KE na dodatkową pomoc publiczną wypłacaną z polskiego budżetu, bo jak już wspomniałem, w budżecie nie ma na to środków, ze względu na tragiczną sytuację finansową i wynoszący już po 6 miesiącach tego roku deficyt w wysokości około 124 mld zł.

6. Wszystko wskazuje więc na to ,że nie będzie w tym roku także dopłat do cen nawozów sztucznych, czy dodatkowych dopłat do paliwa (oprócz już istniejących) związanych ze zwrotem akcyzy, mimo tego, że jest zgoda KE na dodatkową pomoc publiczną dla rolników z tych dwóch tytułów. Powodem jest wspomniana dramatyczna sytuacja budżetu, do której w zaledwie 2,5 roku doprowadził rząd koalicji 13 grudnia, który uchwalił i zrealizował już dwa budżety ten z 2024 roku z deficytem ok 211 mld zł i ten z 2025 roku z deficytem 276 mld zł, a w roku 2026 planowany deficyt ma wynieść aż 272 mld zł. Natomiast już 5 krajów UE w tym dwa z największym rolnictwem, Francja i Hiszpania korzystając ze zgody KE na pomoc publiczną w związku ze wzrostem cen paliw i gazu wynikających z konfliktu w Zatoce Perskiej, uruchomiły dopłaty do paliwa rolniczego i nawozów sztucznych w łącznej wysokości 650 mln euro, a przecież polscy rolnicy konkurują z rolnikami z tych krajów na wspólnym unijnym rynku

7. Przypomnijmy ,że za rządów Prawa i Sprawiedliwości w związku z agresją Rosji na Ukrainę i wzrostem cen paliw i nawozów, w 2022 roku została uruchomiona pomoc dla rolników i tylko ta nawozowa wyniosła blisko 4 mld zł. Teraz o pomocy z tego tytułu minister Krajewski nawet się nie zająknął, choć podkreślmy to jeszcze raz jest od kilku miesięcy jest zgoda KE na tego rodzaju wsparcie dla gospodarstw rolnych i jak widać potęgi rolnicze takie jak Francja, czy Hiszpania, swoich rolników jednak wspierają. Po umowie z krajami Mercosur i z Ukrainą otwierających unijny rynek na ich produkty rolne, brak wsparcia dla gospodarstw rolnych w związku z gwałtownym wzrostem cen paliw i nawozów, czy przynajmniej częściowego wyrównania gigantycznych szkód spowodowanych przymrozkami, to kolejne ciosy w polskie rolnictwo, do których doprowadziły rządy koalicji 13 grudnia. Na to wszystko nakładają niskie ceny skupu w zasadzie wszystkich płodów rolnych, czego swoistym wyznacznikiem jest 800 zł za tonę pszenicy, co rzeczywiście stawia rolników w bardzo trudnej sytuacji i powoduje i ogromne niezadowolenie wyrażane także na ich dorocznym święcie, a więc dożynkach.