Wołodymyr Zełenski powiadomił, że w Holandii ekshumowano szczątki pierwszego przywódcy Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Jewhena Konowalca. Stworzył on aparat organizacyjny oraz wykształcił kadrę dowódczą, która dokonała masowego ludobójstwa ludności cywilnej na Wołyniu
"Prochy Jewhena Konowalca zostaną sprowadzone do Ukrainy i ponownie pochowane na Narodowym Wojskowym Cmentarzu Memorialnym. Ceremonia pożegnalna odbędzie się w Patriarszym Soborze Zmartwychwstania Chrystusa Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego w Kijowie" - napisał szef państwa w serwisach społecznościowych.
Jak dodał Zełenski, szczegółowe informacje ws. uroczystości zostaną podane w późniejszym terminie.
Kim był Jewhen Konowalec?
Konowalec zginął w 1938 r. w Rotterdamie z rąk sowieckiego agenta Pawła Sudopłatowa. Był znanym działaczem politycznym i wojskowym, oficerem Ukraińskich Strzelców Siczowych
Ponadto był pułkownikiem armii Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL) i współzałożycielem Ukraińskiej Organizacji Wojskowej (UWO) - protoplasty OUN oraz pierwszym przywódcą organizacji OUN
Jako założyciel i wieloletni lider UWO i OUN stworzył aparat organizacyjny, ideologię przyzwolenia na przemoc i nienawiść do Polaków oraz wykształcił kadrę dowódczą, która kilka lat po jego śmierci dokonała masowego ludobójstwa ludności cywilnej w Galicji i na Wołyniu.
"Konowalec zginął w 1938 r. w Rotterdamie z rąk sowieckiego agenta Pawła Sudopłatowa."
Czyli nie Polaka. Skoro miał antypolski program to dziwne, że zginął z rąk Rosjanina. :)
Aż spytałem się Groka:
Jewhen Konowalec zginął z rąk agenta sowieckiego NKWD, ponieważ był uważany przez władze ZSRR (a konkretnie przez Józefa Stalina) za poważne zagrożenie dla sowieckiej władzy na Ukrainie.
Konowalec jako założyciel i przywódca Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) oraz wcześniej Ukraińskiej Organizacji Wojskowej (UWO) konsekwentnie dążył do niepodległości Ukrainy. Działał z emigracji, budował struktury ruchu niepodległościowego, nawiązywał kontakty międzynarodowe (m.in. z Niemcami) i starał się organizować podziemie także na terytorium sowieckiej Ukrainy. Kreml postrzegał go jako człowieka zdolnego zjednoczyć ukraińskie siły nacjonalistyczne i potencjalnie zorganizować szerszy opór przeciwko ZSRR.
Operacja likwidacji (o kryptonimie „Stawka”) trwała kilka lat. Agent Pawieł Sudopłatow (urodzony w Melitopolu, etniczny Ukrainiec, ale lojalny funkcjonariusz sowieckich służb) przez dłuższy czas infiltrował otoczenie Konowalca, podszywając się pod działacza ukraińskiego podziemia. Stalin osobiście wydał rozkaz zabicia go. Według późniejszych wspomnień Sudopłatowa celem nie była tylko zemsta, lecz przede wszystkim „ścięcie głowy” ukraińskiemu ruchowi nacjonalistycznemu przed spodziewaną wojną oraz wywołanie rozłamu i walk wewnętrznych w OUN o sukcesję.
Dodatkowe motywy wymieniane w źródłach to:
Zamach przeprowadzono 23 maja 1938 r. w Rotterdamie: Sudopłatow wręczył Konowalcowi pudełko czekoladek z ukrytą bombą zegarową. Po śmierci Konowalca w OUN rzeczywiście doszło do rozłamu (na frakcje Andrija Melnyka i Stepana Bandery).
Podsumowując: zginął, bo jako skuteczny organizator ukraińskiego ruchu niepodległościowego stanowił realne zagrożenie dla interesów sowieckich.
x.com
Q:To Konowalec dowodził OUN, czy Bandera?
A: Jewhen Konowalec był założycielem i pierwszym przywódcą OUN.
Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) powstała w 1929 roku w Wiedniu. Konowalec został wtedy wybrany na przewodniczącego Prowodu (kierownictwa) OUN i pełnił tę funkcję aż do swojej śmierci 23 maja 1938 roku.
Po zabójstwie Konowalca na czele organizacji stanął Andrij Melnyk (przyjaciel i współpracownik Konowalca).
W 1940 roku doszło do rozłamu w OUN na dwie frakcje:
Stepan Bandera nie był więc pierwszym ani jedynym przywódcą całej OUN. Stał się liderem bardziej radykalnego skrzydła organizacji dopiero po rozłamie w 1940 roku (już po śmierci Konowalca). To frakcja banderowska zyskała później największą rozpoznawalność, zwłaszcza w czasie II wojny światowej i w powojennej działalności podziemnej.
Podsumowanie:
Q: To co robił w OUN Bandera od 1929?
A: Stepan Bandera od 1929 roku był członkiem OUN, ale nie jej głównym przywódcą.
Oto jak wyglądała jego działalność w tym okresie:
W tym czasie (1933–1934) pod jego kierownictwem OUN nasiliła działalność bojową i terrorystyczną skierowaną głównie przeciwko polskim władzom (zamachy, sabotaże, akcje antypolskie). Najbardziej znaną akcją z tego okresu był zamach na polskiego ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego w 1934 roku.
W czerwcu 1934 Bandera został aresztowany przez polską policję. W 1935–1936 skazano go w procesach warszawskim i lwowskim najpierw na karę śmierci, zamienioną później na dożywocie. W więzieniu przebywał do września 1939 roku.
Podsumowanie:
Od 1929 do 1938 roku formalnym i rzeczywistym liderem całej OUN (z emigracji) był Jewhen Konowalec. Bandera był wówczas młodym, bardzo aktywnym i szybko awansującym działaczem struktur krajowych (galicyjskich). Dopiero po śmierci Konowalca i rozłamie w 1940 roku stanął na czele własnej frakcji – OUN-B.