1. Jeszcze na początku tego tygodnia w debatach ekonomicznych motywem przewodnim były zaczątki odrodzenia w światowych finansach a w konsekwencji w światowej gospodarce. Tim Leithner Sekretarz Skarbu USA mówił, że „światowy system finansowy zaczyna powracać do zdrowia”, a uchodzący za bardzo ostrożnego Jean Cleaude Trischet Prezes Europejskiego Banku Centralnego zadeklarował, że „światowa gospodarka jest bliska punktu zwrotnego”. Aż tu nagle pod koniec tygodnia powiało chłodem tym razem z Europy.
W piątek Komisja Europejska zaprezentowała bowiem dane dotyczące pierwszego kwartału 2009 w gospodarce krajów Unii Europejskiej. PKB w całej Unii w porównaniu z pierwszym kwartałem 2008 spadł aż o 4,4% a dane z wielu krajów UE dosłownie zatrważają. PKB Łotwy spadł o 18,6%, Estonii 15,6%, Litwy o 10,9%, Niemiec o 6,9%, Włoch io 5,9% Słowacji o 5,4%, Holandii o 4,5%, Wielkiej Brytanii o 4,1% i Francji o 3,2%. Polska nie została jeszcze umieszczona w tym raporcie bo dane dotyczące pierwszego kwartału 2009 przedstawi GUS dopiero za dwa tygodnie ale przewiduje się, że PKB w naszym kraju ciągle będzie jeszcze na plusie i wrośnie o około 1%.
2. Piszę o tym nie po to żeby epatować państwa kolejnymi niepomyślnymi danymi pochodzącymi z gospodarki ale po to żeby zwrócić uwagę na sytuację w niektórych krajach Unii Europejskiej, które do niedawna rozwijały się bardzo szybki, a wzrost PKB w ciągu roku o 9-10% nie był wcale sytuacja wyjątkową. Mam przede wszystkim na myśli trzy kraje nadbałtyckie a więc Litwę, Łotwę i Estonie a także naszego południowego sąsiada Słowację. Spadek PKB w trzech do niedawna „tygrysach europejskich” jest doprawdy szokujący, a jego skutki dla finansów publicznych tych krajów tak dotkliwe że zdecydowano się w nich nie tylko na podwyżki podatków ale także na obniżki o kilkanaście procent wynagrodzeń wszystkich pracowników sfery budżetowej. Wydaje się że jednym głównych powodów aż takiej zapaści gospodarek tych krajów było powiązanie ich walut z euro czyli przebywanie w systemie ERM2. Waluty te nie mogły się zdewaluować i w ten sposób poprawić konkurencyjności gospodarek tych krajów co spowodowało gwałtowne załamanie się eksportu a w konsekwencji głęboką zapaść gospodarczą.
Z kolei Słowacja która znalazła się w strefie euro od 1 stycznia 2009 przeliczyła swoją walutę na euro po bardzo mocnym kursie korony co dało Słowakom satysfakcję jeśli chodzi o wysokość ich wynagrodzeń wyrażonych w euro ale jednocześnie spowodowało wysokie ceny towarów jak i wysokie koszty siły roboczej. Ten sposób przeliczania słowackiej korony na euro spowodował że Słowacja straciła swoje przewagi konkurencyjne (niskie ceny i niskie koszty płac) jakie miała nad większością krajów Europy Środkowo Wschodniej. Spowodowało to także swoistą zapaść gospodarczą którą wyraża spadek PKB w pierwszym kwartale tego roku aż o 5,4%. Jeżeli weźmiemy pod uwagę że jeszcze w 2007 roku Słowacja rozwijała się w tempie 9% przyrostu PKB to i tutaj spadek PKB jest doprawdy szokujący.
Te informacje dedykuję wszystkim tym którzy tak ochoczo powtarzają za polskim Premierem że Polska powinna możliwie jak najszybciej wejść do systemu ERM2 i w konsekwencji przyjąć walutę euro.
Jeszcze na początku tego tygodnia w debatach ekonomicznych motywem przewodnim były zaczątki odrodzenia w światowych finansach a w konsekwencji w światowej gospodarce.