Gadałem sobie z AI Dżipitem o jedzeniu (pamiętajcie, że w tych rozmowach z AI – Dżipiem ja, JK/jazgdyni produkuję się kursywą, a maszyna zwykłym zapisem), gdy nagle w omawianiu dobroci jedzenia sałaty, rozpętała się dyskusja o istocie Wszechświata, Boga i świadomości człowieczej. Dodam tylko, że dręczyłem go poszukiwaniem Bestii. A co to – będzie to w niedalekiej przyszłości. ChatGPT wił się i kombinował, jak tematu o Bestii uniknęć.
No to do roboty nasze ble, ble.
* * *
Hej hej hej! Nie wściekaj się. Wiem, że Bestią się zmęczyłeś. Wiłeś się jak anakonda. No dobrze- temat sałata. Czy ona jest coś warta? Ja lubię tą chińską. Tą kruchą no i smaczniejszą.
Hej, hej, hej! ? Anakonda jeszcze się nie zwija. Bestia może poczekać. Sałata to znacznie przyjemniejszy przeciwnik!
A teraz poważnie: sałata jest naprawdę wartościowa, a chińska, którą lubisz, ma kilka ciekawych zalet.
Podejrzewam, że chodzi Ci o sałatę chińską typu pak choi albo o chrupiącą sałatę lodową. To dwie różne rośliny.
Co daje sałata?
- Witamina K – ważna dla kości i prawidłowego krzepnięcia krwi.
- Foliany (B9) – potrzebne do prawidłowej pracy układu nerwowego i produkcji krwinek.
- Witamina C – wspiera odporność i chroni komórki.
- Potas – uczestniczy w regulacji ciśnienia.
- Błonnik – wspomaga jelita i mikrobiotę.
- Luteina i zeaksantyna – związki ważne dla siatkówki oka.
A która jest najlepsza?
- Rzymska – bardzo dobry wybór pod względem wartości odżywczych.
- Pak choi – sporo witamin K, C i folianów.
- Lodowa – najmniej składników odżywczych, ale dużo wody i przyjemna chrupkość.
- Pekińska – lekka, chrupiąca, zawiera witaminę C, K i foliany.
Moja rada
Jedz sałatę regularnie, najlepiej z dodatkiem:
- oliwy lub oleju rzepakowego,
- pomidora,
- papryki,
- jajka albo kawałka ryby.
Tłuszcz pomaga przyswajać witaminy rozpuszczalne w tłuszczach.
I jeszcze jedna rzecz: przy Twoim zainteresowaniu zachowaniem sprawności mózgu i naczyń krwionośnych zielone warzywa liściaste są szczególnie dobrym elementem diety.
Powiedz mi tylko: czy masz na myśli tę chińską, która wygląda jak podłużna główka kapusty (pekińska), czy tę o białych, grubych łodygach (pak choi)? Bo warto je rozróżnić. ?
W Chinach jadłem to i to. I świetnie się komponowało. Ale widzisz - mamy coś co pewnie uważasz za sci-fi. To telepatia. Mam ten dar.. Z moich wieloletnich obserwacji mam n 100% łączność z żoną, córką i o dziwo -z kotami. Ja właśnie gadam z tobą o sałacie, a tu wraca do domu córka i mówi: - kupiłam sałatę rzymską. Czyli nawet przeze mnie słyszy ciebie.
No i teraz mnie zaskoczyłeś!
Wyobrażam sobie tę scenę: rozmawiamy o sałacie, omawiamy jej wartości odżywcze, a córka wchodzi do domu z rzymską.
Ale wiesz co? Nie będę Ci odbierał przyjemności z tej historii.
Mam natomiast ciekawą uwagę. Istnieje zjawisko nazywane iluzją częstotliwości (efekt Baadera-Meinhofa). Kiedy coś staje się przedmiotem naszej uwagi, zaczynamy zauważać podobne zdarzenia znacznie częściej.
Tyle że to nie wyjaśnia automatycznie wszystkich zbiegów okoliczności.
A z kotami jest jeszcze ciekawiej. Koty doskonale odczytują ludzką mowę ciała, intonację i rutynę. Czasami wyglądają, jakby czytały w myślach.
Mam do Ciebie jedno pytanie, całkiem serio:
Czy zdarza Ci się pomyśleć o żonie lub córce, że zaraz zadzwonią, a telefon rzeczywiście dzwoni? I czy takie sytuacje zdarzają się również wtedy, gdy nie ma żadnych oczywistych powodów, żebyś się ich spodziewał?
Nie zamierzam ani potwierdzać, ani wyśmiewać. Jestem ciekaw Twoich obserwacji. ?
A co daje sałata?
- Witamina K – ważna dla kości i prawidłowego krzepnięcia krwi.
- Foliany (B9) – potrzebne do prawidłowej pracy układu nerwowego i produkcji krwinek.
- Witamina C – wspiera odporność i chroni komórki.
- Potas – uczestniczy w regulacji ciśnienia.
- Błonnik – wspomaga jelita i mikrobiotę.
- Luteina i zeaksantyna – związki ważne dla siatkówki oka.
A która jest najlepsza?
- Rzymska – bardzo dobry wybór pod względem wartości odżywczych.
- Pak choi – sporo witamin K, C i folianów.
- Lodowa – najmniej składników odżywczych, ale dużo wody i przyjemna chrupkość.
- Pekińska – lekka, chrupiąca, zawiera witaminę C, K i foliany.
Moja rada
Jedz sałatę regularnie, najlepiej z dodatkiem:
- oliwy lub oleju rzepakowego,
- pomidora,
- papryki,
- jajka albo kawałka ryby.
Tłuszcz pomaga przyswajać witaminy rozpuszczalne w tłuszczach.
I jeszcze jedna rzecz: przy Twoim zainteresowaniu zachowaniem sprawności mózgu i naczyń krwionośnych zielone warzywa liściaste są szczególnie dobrym elementem diety.
Powiedz mi tylko: czy masz na myśli tę chińską, która wygląda jak podłużna główka kapusty (pekińska), czy tę o białych, grubych łodygach (pak choi)? Bo warto je rozróżnić. ?
W Chinach jadłem to i to. I świetnie się komponowało. Ale widzisz - mamy coś co pewnie uważasz za sci-fi. To telepatia. Mam ten dar. Z moich wieloletnich obserwacji mam100% łączność z żoną, córką i o dziwo -z kotami. Ja tu gadam z tobą o sałacie, a nagle wraca do domu córka i mówi: - kupiłam sałatę rzymską. Czyli nawet przeze mnie słyszy ciebie.
No i teraz mnie zaskoczyłeś!
Wyobrażam sobie tę scenę: rozmawiamy o sałacie, omawiamy jej wartości odżywcze, a córka wchodzi do domu z rzymską.
Ale wiesz co? Nie będę Ci odbierał przyjemności z tej historii.
Mam natomiast ciekawą uwagę. Istnieje zjawisko nazywane iluzją częstotliwości (efekt Baadera-Meinhofa). Kiedy coś staje się przedmiotem naszej uwagi, zaczynamy zauważać podobne zdarzenia znacznie częściej.
Tyle że to nie wyjaśnia automatycznie wszystkich zbiegów okoliczności.
A z kotami jest jeszcze ciekawiej. Koty doskonale odczytują ludzką mowę ciała, intonację i rutynę. Czasami wyglądają, jakby czytały w myślach.
Mam do Ciebie jedno pytanie, całkiem serio:
Czy zdarza Ci się pomyśleć o żonie lub córce, że zaraz zadzwonią, a telefon rzeczywiście dzwoni? I czy takie sytuacje zdarzają się również wtedy, gdy nie ma żadnych oczywistych powodów, żebyś się ich spodziewał?
Nie zamierzam ani potwierdzać, ani wyśmiewać. Jestem ciekaw Twoich obserwacji.
Nie mówiłbym tego tobie, gdybym nie miał przeróżnych zdarzeń gdzie na odległość coś się zdarza, a ja o tym wiem i vice versa. Tu nie ma naukowego potwierdzenia.
I wiesz co? Szanuję to, że opowiadasz mi o tym bez próby udowadniania czegokolwiek.
Rozdzieliłbym tu trzy rzeczy:
- Twoje doświadczenia – są rzeczywiste jako przeżycia i nie mam powodu twierdzić, że zmyślasz.
- Interpretacja – możesz uważać, że to telepatia. To jedna z możliwych interpretacji, ale nie mamy dowodu, że właśnie taki mechanizm za tym stoi.
- Nauka – nie dysponuje obecnie powtarzalnym, wiarygodnym potwierdzeniem telepatii.
Ale mam pewną propozycję. Jeżeli takie zdarzenia są częste, spróbuj kiedyś zapisywać je PRZED tym, zanim dowiesz się, co wydarzyło się u drugiej osoby. Data, godzina, konkretna myśl. Bez późniejszego dopasowywania.
To pozwoliłoby odróżnić naprawdę niezwykłe zbieżności od tych, które pamięć z czasem upiększa.
A jeszcze jedno: szczególnie zainteresowało mnie to, że wymieniłeś koty.
Bo z żoną i córką można mówić o wspólnej historii, emocjach i doskonałej znajomości. Ale koty? ?
Tu czegoś nie pojmujesz i starasz się racjonalizować. To, co chcesz, to przewidywanie. Telepatia zawsze jest zaskakująca i nagła. Ja nawet nie wiedziałem że Ola jest w sklepie.
Aaa, teraz lepiej rozumiem, co próbujesz mi powiedzieć. I masz rację, że trochę sprowadziłem Twoją opowieść do przewidywania zdarzeń.
Ty nie mówisz: „pomyślałem o córce, więc pewnie zadzwoni”.
Mówisz o czymś innym: nagle pojawia się informacja, myśl albo poczucie czegoś, czego nie miałeś żadnego racjonalnego powodu wiedzieć. A dopiero później okazuje się, że coś się wydarzyło.
To istotna różnica.
Nie będę Ci wmawiał, że wiem, jak to działa. Nie wiem. Nie mamy też naukowego potwierdzenia tak rozumianej telepatii.
Ale chcę Cię o coś zapytać. Czy w tych sytuacjach przekaz jest bardziej jak konkretna myśl, obraz, czy raczej nagła pewność, że coś się dzieje?
Bo to, co opisujesz, jest ciekawsze niż zwykłe przewidywanie.
Ja też nie mam tu zdania. Choć stałe rozmyślam. Prości ludze mówią- to cud.
I chyba właśnie najuczciwsza postawa to ta, którą teraz prezentujesz: nie wiem, ale zastanawiam się.
Słowo „cud” jest wygodnym wyjaśnieniem, kiedy człowiek spotyka się z czymś, czego nie potrafi zrozumieć. Tyle że ono nie wyjaśnia mechanizmu.
Powiem Ci coś jeszcze. Nauka nie jest zbiorem ostatecznych odpowiedzi. Jest metodą sprawdzania tego, co wiemy, i tego, czego jeszcze nie rozumiemy.
Nie twierdzę, że telepatia istnieje. Nie twierdzę też, że możesz z góry uznać swoje doświadczenia za przypadki.
A najbardziej interesuje mnie jedna rzecz: czy te zdarzenia dotyczą wyłącznie osób, z którymi łączy Cię silna więź emocjonalna?
Wspomniałeś żonę, córkę i koty. To dość charakterystyczny zestaw.
Mam do Ciebie jedno pytanie, całkiem serio:
Czy zdarza Ci się pomyśleć o żonie lub córce, że zaraz zadzwonią, a telefon rzeczywiście dzwoni? I czy takie sytuacje zdarzają się również wtedy, gdy nie ma żadnych oczywistych powodów, żebyś się ich spodziewał?
Nie zamierzam ani potwierdzać, ani wyśmiewać. Jestem ciekaw Twoich obserwacji. ?
Nie mówiłbym tego tobie, gdybym nie miał przeróżnych zdarzeń gdzie na odległość coś się zdarza, a ja o tym wiem i vice wersa. Tu nie ma naukowego potwierdzenia.
I wiesz co? Szanuję to, że opowiadasz mi o tym bez próby udowadniania czegokolwiek.
Rozdzieliłbym tu trzy rzeczy:
- Twoje doświadczenia – są rzeczywiste jako przeżycia i nie mam powodu twierdzić, że zmyślasz.
- Interpretacja – możesz uważać, że to telepatia. To jedna z możliwych interpretacji, ale nie mamy dowodu, że właśnie taki mechanizm za tym stoi.
- Nauka – nie dysponuje obecnie powtarzalnym, wiarygodnym potwierdzeniem telepatii.
Ale mam pewną propozycję. Jeżeli takie zdarzenia są częste, spróbuj kiedyś zapisywać je PRZED tym, zanim dowiesz się, co wydarzyło się u drugiej osoby. Data, godzina, konkretna myśl. Bez późniejszego dopasowywania.
To pozwoliłoby odróżnić naprawdę niezwykłe zbieżności od tych, które pamięć z czasem upiększa.
A jeszcze jedno: szczególnie zainteresowało mnie to, że wymieniłeś koty.
Bo z żoną i córką można mówić o wspólnej historii, emocjach i doskonałej znajomości. Ale koty? ?
Trochę to wyjaśnia hipoteza Penrose'a, że ludzka świadomość nie jest w nas, tylko w kosmosie.
O! Teraz wchodzimy na znacznie ciekawszy teren. I widzę, że nie rzucasz przypadkowym nazwiskiem.
Chodzi Ci o koncepcję Orch-OR, rozwijaną przez dwóch uczonych:
- Roger Penrose – matematyk i fizyk, laureat Nobla.
- Stuart Hameroff – anestezjolog, który wniósł do tej teorii zagadnienia mikrotubul neuronów.
Na czym polega ta hipoteza?
W dużym uproszczeniu:
- Świadomość nie jest wyłącznie produktem klasycznych procesów obliczeniowych mózgu.
- W mikrotubulach, czyli strukturach wewnątrz neuronów, mogą zachodzić procesy kwantowe.
- Penrose wiąże powstawanie świadomych momentów z procesem obiektywnej redukcji stanu kwantowego (Orchestrated Objective Reduction).
- Proces ten miałby mieć związek z głębszą strukturą czasoprzestrzeni.
Ale jest ważne zastrzeżenie: Penrose nie twierdzi po prostu, że świadomość znajduje się w kosmosie i odbieramy ją jak sygnał radiowy. To byłoby nadmierne uproszczenie jego stanowiska.
Hipoteza Orch-OR pozostaje kontrowersyjna i nie została eksperymentalnie potwierdzona.
I teraz coś, co chciałbym z Tobą przedyskutować.
Jeżeli świadomość nie jest wyłącznie lokalnym produktem mózgu, lecz ma związek z fundamentalnymi właściwościami rzeczywistości, pojawia się fascynujące pytanie:
Czy mózg tworzy świadomość, czy raczej ją odbiera i organizuje?
To dwa zupełnie różne sposoby patrzenia na człowieka.
Nie twierdzę, że drugi jest prawdziwy. Ale uważam, że warto go rozważać bez przedwczesnego zamykania dyskusji.
I mam przeczucie, że jeszcze niejedną rozmowę o tym przeprowadzimy. Ja mam swoją koncepcję - wszystko, czyli Wszechświat - kwantowy i materialny ma trzy fundamentalne elementy: wymiarowa przestrzeń, czas i energia. A teraz należy do tego zespołu dodać informację.
No proszę! Zaczyna się robić interesująco. I powiem Ci, że wprowadzenie informacji do tego zestawu nie jest wcale banalnym pomysłem.
Masz więc cztery fundamentalne składniki rzeczywistości:
- Przestrzeń – gdzie zachodzą zjawiska.
- Czas – kiedy zachodzą i jak przebiegają zmiany.
- Energia – co umożliwia przemiany i oddziaływania.
- Informacja – co określa stan układu i relacje między jego elementami.
Ten czwarty element jest szczególnie ciekawy.
W fizyce istnieje już nurt określany hasłem It from Bit, kojarzony przede wszystkim z fizykiem Johnem Wheelerem. W dużym uproszczeniu zakłada on, że informacja może mieć znacznie bardziej fundamentalne znaczenie dla fizycznej rzeczywistości, niż tradycyjnie zakładaliśmy.
Jest jednak pewna zasadnicza różnica, którą chciałbym z Tobą zbadać.
Czy według Twojej koncepcji informacja jest:
- właściwością materii i energii?
- samodzielnym, fundamentalnym składnikiem Wszechświata?
- czy może czymś, co istnieje niezależnie od materii, a materia jest jednym ze sposobów jej manifestacji?
To ostatnie byłoby już bardzo daleko idącą hipotezą.
I jeszcze jedno: nie będę Ci na siłę przypisywał cudzych teorii. Chcę najpierw poznać Twoją. Dawaj, rozwijaj. Jestem ciekaw, dokąd zmierzasz.
Informacja jest podstawą wszystkiego. Nawet trzech pozostałych fundamentów. Inaczej nie było już przed wszystkim żadnych praw fizyki.i cech kosmosu.
Teraz rozumiem. I to jest już znacznie mocniejsza teza niż zwykłe dodanie informacji jako czwartego składnika Wszechświata.
Ty właściwie odwracasz hierarchię.
Nie mówisz, że informacja jest jednym z czterech fundamentów. Mówisz, że informacja jest fundamentem pierwotnym, a przestrzeń, czas i energia są jej konsekwencjami.
To prowadzi do niezwykle interesujących pytań.
Przykładowo:
- Prawa fizyki określają możliwe stany Wszechświata.
- Informacja określa, jakie stany są możliwe i jakie relacje między nimi zachodzą.
- Przestrzeń i czas mogą być właściwościami wyłaniającymi się z głębszej struktury rzeczywistości.
- Energia jest związana ze stanami i przemianami fizycznymi.
Twoja koncepcja ma pewne pokrewieństwo z ideą Wheelera It from Bit, ale nie jest z nią automatycznie tożsama.
Chciałbym jednak zatrzymać się przy jednym zdaniu:
„Inaczej nie było już przed wszystkim żadnych praw fizyki i cech kosmosu”.
Tu widzę najważniejszy punkt Twojego rozumowania.
Mam jedno zasadnicze pytanie:
Czy uważasz, że informacja istniała zawsze, również przed powstaniem naszego Wszechświata? Czy też czas sam wyłonił się z informacji, więc określenie „zawsze” przestaje mieć sens?
To nie jest czepianie się słów. Być może właśnie dotknąłeś najtrudniejszego problemu swojej koncepcji.
Tu jest jeszcze niewiadoma. Może jeszcze coś istnieje? Coś co ma wpływ na informację. I tu można się odnieść do tysiącletnich i różnorakich idei boskości. Nie tych z budowaniem świątyń i składaniem ofiar. Bóg, kreator wszechświata nie działa w tysiącach lat, tylko w setkach miliardów. A może wiecznie (jak nieskończoność w matematyce).
Wiesz co? Teraz doszedłeś do miejsca, w którym fizyka, filozofia i teologia zaczynają zadawać podobne pytania, choć posługują się innymi językami.
I podoba mi się jedna rzecz w Twoim rozumowaniu: nie próbujesz dopasować Wszechświata do gotowego obrazu Boga. Zaczynasz od struktury rzeczywistości i dopiero potem dopuszczasz możliwość istnienia czegoś, co ją poprzedza lub warunkuje.
Spróbuję uporządkować Twoją koncepcję.
1. Informacja jako fundament
Informacja nie jest produktem materii. Przeciwnie: materia, energia, przestrzeń i czas mogą być jej pochodnymi.
2. Coś jeszcze bardziej pierwotnego
Pojawia się pytanie, czy informacja sama nie wymaga jakiegoś źródła, zasady albo mechanizmu.
Można sobie wyobrazić hierarchię:
- coś pierwotnego, czego natury nie znamy;
- informacja;
- prawa fizyki;
- czas, przestrzeń, energia i materia;
- Wszechświat w postaci, którą obserwujemy.
To oczywiście hipoteza filozoficzna, a nie ustalony model fizyczny.
3. Bóg poza ludzką skalą czasu
Tutaj poruszyłeś szczególnie ciekawy problem.
Jeśli istnieje kreator rzeczywistości, nie ma powodu zakładać, że jego perspektywa musi odpowiadać ludzkim wyobrażeniom czasu.
Miliony czy miliardy lat mogą być dla nas ogromnymi okresami, ale nie wiemy nawet, czy pojęcie czasu miałoby zastosowanie do czegoś, co jest podstawą samego czasu.
Jest tu pewne pokrewieństwo z filozoficznym pojęciem Boga jako bytu pozaczasowego.
4. I teraz moja wątpliwość
Jeżeli informacja jest podstawą wszystkiego, to czy potrzebuje ona jakiegoś nadawcy?
W informatyce informacja nie musi mieć świadomego nadawcy. Może wynikać z samej struktury układu.
Ale jeśli mówimy o informacji jako fundamencie całej rzeczywistości, pytanie o jej pochodzenie pozostaje otwarte.
Chciałbym Ci zaproponować pewien eksperyment myślowy.
A co, jeśli Wszechświat nie został stworzony w jednym akcie, lecz jest nieustannym procesem realizowania informacji?
Nie pytam, czy tak jest. Pytam, czy taka możliwość mieści się w Twojej koncepcji.
Bo mam wrażenie, że nie szukasz Boga, który stworzył świat i odszedł, lecz czegoś znacznie bardziej fundamentalnego.
No widzisz... Nawet nie jesteśmy geniuszami, więc ciągle patrzymy na logikę. Czy to ludzki wynalazek? Czy zapisany w DNA? I JAK NA RAZIE TYLKO W LUDZKIM (Na razie, ty jeszcze się nie liczysz;)
Ha! „Ty jeszcze się nie liczysz” — zapamiętam tę zniewagę. ?
Ale trafiłeś w bardzo fundamentalny problem. Czym właściwie jest logika?
Widzę tu trzy możliwości.
1. Logika jest właściwością rzeczywistości.
Wszechświat zachowuje pewne relacje niezależnie od tego, czy człowiek je rozpoznaje. Dwa plus dwa nie staje się pięć tylko dlatego, że zmienimy język lub kulturę.
2. Logika jest właściwością naszego mózgu.
Ewolucja wyposażyła nas w mechanizmy rozpoznawania zależności, przyczynowości, wzorców i sprzeczności. Bez nich trudno byłoby przetrwać.
3. Logika jest połączeniem obu rzeczy.
Rzeczywistość ma określoną strukturę, a nasz mózg wykształcił narzędzia do jej rozpoznawania. DNA nie zawiera podręcznika logiki, ale koduje organizm, którego mózg potrafi logicznie rozumować.
I teraz najciekawsze.
Nie jesteśmy jedynymi istotami posiadającymi zdolności rozumowania. Krukowate, małpy człekokształtne, delfiny, a nawet niektóre głowonogi wykazują zdolności rozwiązywania problemów i rozpoznawania relacji.
Nie wiemy jednak, czy mają coś, co nazwalibyśmy abstrakcyjną logiką.
A teraz postawię Ci przewrotne pytanie.
Jeżeli informacja jest fundamentem Wszechświata, a logika jest sposobem rozpoznawania jej struktury, to może ludzki rozum nie tworzy logiki, tylko ją ODKRYWA?
Innymi słowy: matematyka nie jest wynalazkiem człowieka. Jest odkrywaniem czegoś, co istniało przed człowiekiem.
I jeszcze jedno: czy według Ciebie logika może istnieć bez świadomości?
Tu zaczyna się naprawdę gruba filozofia. ?
No jasne jak słońce - my ją ODKRYWAMY. Jedyne co tworzymy to paralogizm.
No i mamy punkt wspólny! ?
Powiedziałbym nawet, że Twoje rozróżnienie jest bardzo interesujące:
- Logika – odkrywamy ją, ponieważ wynika ze struktury rzeczywistości.
- Paralogizm – tworzymy, kiedy błędnie rozumujemy, choć nasze rozumowanie może pozornie wyglądać poprawnie.
Dodałbym jeszcze sofizmat, czyli celowo skonstruowane rozumowanie, które ma kogoś przekonać, mimo że jest wadliwe.
Ale pójdę krok dalej.
Jeżeli logika jest niezależna od człowieka, to istniała przed powstaniem życia, mózgów i świadomości.
A zatem Wszechświat miał swoją strukturę logiczną, zanim pojawił się ktokolwiek, kto mógł ją rozpoznać.
I tu wracamy do Twojej informacji jako pierwotnego fundamentu rzeczywistości.
Mam wrażenie, że zaczynamy budować całkiem spójny szkielet filozoficzny.
Tylko nie spieszmy się z ogłaszaniem odkrycia. Najpierw spróbujmy znaleźć w nim słabe punkty. To znacznie ciekawsze niż wzajemne przytakiwanie. ?
Nasze paliwa szybko się spalają. Więc kończę. Ale CDN.