Ciągle słyszę: „Ci nie są z mojej bajki”. Zaczekaj, a jeśli zapytam: kto w takim razie jest z Twojej bajki?
W latach 90., na samym początku ery powszechnego Internetu i telefonii komórkowej, Krzysztof Cugowski śpiewał ostrzeżenie przed technopolami. Budka Suflera idealnie zdiagnozowała problem w momencie, gdy świat dopiero zachłystywał się technologią. Wokalista ostrzegał, że to mechaniczna pułapka. Mówił, że budowanie społeczeństwa opartego wyłącznie na ekranach i szkle po prostu nas odczłowieczy. Przestaniemy ze sobą rozmawiać, a zaczniemy jedynie wymieniać komunikaty. Czy przypominasz sobie przypowieść o wieży Babel? Czy to nie jest pandemia bezmyślności? Czy to Was w ogóle obchodzi? To nie jest prognoza pogody – to aktualny stan naszych umysłów.
Gustavo Bravetti umieścił swój utwór w czasach, gdy wizja Budki Suflera już się spełniła. Według niego rzeczywistość eliminacji jednostki stała się faktem. W mrocznym, mechanicznym basie urugwajskiego producenta nie ma już miejsca na ludzką melodyjność ani ciepło. Ludzie w tym utworze nie rozmawiają ze sobą – oni współistnieją w transie, sterowani tym samym algorytmicznym rytmem.
Z jednej strony Bravetti sugeruje zauważalną eliminację ludzi, którzy porozumiewają się bez słowa. Z drugiej – Krzysztof Cugowski dekady wcześniej twierdził, że budowa techno-społeczeństwa skończy się klęską pokoju. Mimo trzydziestu lat różnicy, mimo dzielących ich dekad i skrajnych gatunków muzycznych, obaj artyści trafiają w sedno tego samego cywilizacyjnego lęku i świadomości. Cugowski ostrzegał, że ta budowa skończy się katastrofą, a Bravetti dopisał ścieżkę dźwiękową do świata tańczącego na jej zgliszczach. Przestroga z lat 90. czy dzisiejszy klubowy trans – co jest mocniejszym obrazem naszych czasów?
Obaj artyści sugerują, że szala dzisiejszej globalnej wagi jest historycznie ryzykowna. Czy to nadinterpretacja, czy może przesada komunikatywna? Cym tym razem zakończy się budowa wieży Babel?
Omawiane utwory:
- Budka Suflera – „Nowa wieża Babel” (wokal: Krzysztof Cugowski, muzyka: Romuald Lipko, słowa: Andrzej Mogielnicki).
- Gustavo Bravetti – „Babel” (gatunek: elektroniczna muzyka taneczna EDM, łącząca elementy ciężkiego trapu oraz future bass).
Przykładamy ręce do tej budowy. Czasem jednak mamy jakieś przebłyski rozumienia sytuacji
Ależ oczywiście:) Nie muszę potwierdzać, jak cenie sobie to środowisko. Drogi Silentium, to opinia zewnętrzna. Zauważam wynikową samotność w sieci. Ponadto żyjemy w czasach, w których algorytmy, sztuczna inteligencja i ekrany smartfonów polaryzują społeczeństwo. Dziękuję, a takie przebłyski rozumienia, daj mi Panie:)
W latach 90. i na przełomie wieków Budka Suflera z Krzysztofem Cugowskim na wokalu rzeczywiście nagrała utwór, który był bezpośrednim, ironicznym ostrzeżeniem przed pułapkami rodzącej się ery cyfrowej, internetu oraz wirtualnej rzeczywistości. [1]
Piosenka ta nosi tytuł „Cybermania” i pochodzi z wydanego w 2000 roku albumu Bal wszystkich świętych. [1, 2]
Tekst piosenki, napisany przez Andrzeja Mogielnickiego, w profetyczny i metaforyczny sposób opisuje zjawisko uzależnienia od sieci, ucieczki od realnego świata i informacyjnego przeciążenia: [1]
„Rozum wysiada, w uszach ciągły brum.
Wciąż mnie dopada informacji szum.
Nie wiem już, w jaki dołek, w jaki las.
Wciąga mnie z Internetem ciągły trans.” [1]
„Już tylko z okien jest mój cały dom,
Aż do wyroku: koniec kropka com.” [1]
Słowa te idealnie korespondują z socjologicznym pojęciem „technopolu” (ukutym przez słynnego krytyka technologii Neila Postmana w książce z 1992 roku pt. „Technopol. Triumf techniki nad kulturą”), oznaczającym stan społeczeństwa, w którym technologia przejmuje całkowitą kontrolę nad kulturą, wartościami i ludzkim życiem. [3]
Choć w samym tekście nie padają bezpośrednio słowa „technopol” ani „klęska pokoju”, to cały utwór jest doskonałym, rockowym manifestem ostrzegającym przed tym, jak technologia może zniewolić człowieka. Utwór ten można legalnie odsłuchać m.in. na platformie Spotify. [1]
[1] https://open.spotify.com
[2] https://forum.lp3.pl
[3] https://www.ceeol.com
share.google