Przejdź do treści
Strona główna

menu-top1

  • Blogerzy
  • Komentarze
User account menu
  • Moje wpisy
  • Zaloguj

Armia Krajowa i jej fenomen do dzisiaj budzi fascynację

Tezeusz, 14.02.2026

14 lutego 1942 r. z przekształcenia Związku Walki Zbrojnej powstała Armia Krajowa, podlegająca polskiemu rządowi RP na uchodźstwie. W skład tej największej podziemnej armii w okupowanej Europie weszło ok. 200 organizacji. Jej komendantem głównym został gen. Stefan Rowecki "Grot". Armia Krajowa (AK) - zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką i sowiecką państwa polskiego w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie. Kryptonimy: "Polski Związek Powstańczy" (PZP), "Siły Zbrojne w Kraju" (SZK

Armia Krajowa była największą armią podziemną podczas II wojny światowej. Jej żołnierze walczyli z Niemcami (najwięcej AK-owców zginęło podczas Powstania Warszawskiego), a następnie z naszymi „wyzwolicielami” czyli Sowietami. Wielu z jej członków nie pogodziło się z ustaleniami konferencji jałtańskiej i zamierzało walczyć do śmierci o niepodległą Polskę. Tym samym, stali się Żołnierzami Wyklętymi. Pamiętajmy o nich, i nie pozwólmy aby byli szkalowani i nazywani bandytami.

Organizacje podziemne przed powstaniem AK
Zanim umilkły ostatnie walki kampanii wrześniowej, rozpoczęło się formowanie podziemnej armii i władz politycznych. Działaniom tym przewodził gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz. Postanowiono skonsultować się z głównymi partiami politycznymi, wskutek czego powstał tajny projekt wojskowo-politycznej organizacji, pod nazwą Służba Zwycięstwu Polski (SZP).
Premier Władysław Sikorski był przeciwny łączeniu władzy wojskowej z polityczną. Dlatego postanowił rozwiązać SZP, a na jej miejsce powołać inną organizację o charakterze stricte wojskowym. W ten sposób, 4-go grudnia 1939 r. została powołana do życia organizacja o nazwie Związek Walki Zbrojnej. Została ona ściśle podporządkowana rządowi emigracyjnemu, a na jej czele stanął gen. Kazimierz Sosnkowski. W przeciwieństwie do swojej poprzedniczki, która miała za zadanie jak najszybsze organizowanie akcji bojowych i sabotażowych, ZWZ zakładał długi okres przygotowawczy. Gen. Sosnkowski przebywał we Francji, więc jego przedstawicielami na terenach okupowanej Polski byli: gen. Stefan Grot-Rowecki (tereny okupowane przez Niemców) oraz gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz (obszary zajęte przez ZSRR).

Po upadku Francji, rząd polski przeniósł się do Londynu. Wymusiło to zmianę w dowodzeniu armią podziemną. Ustanowiono Komendę Główną ZWZ, na czele której stanął gen. Stefan Grot-Rowecki. Jednocześnie powołano Delegaturę Rządu RP na Kraj. Delegat miał być łącznikiem pomiędzy rządem a krajem. Siatka delegatur stopniowo się rozszerzała, aż w końcu w każdym przedwojennym województwie była jej tajna siedziba.

Oczywiście ZWZ nie był jedyną organizacją podziemną. Związek Harcerstwa Polskiego utworzył Szare Szeregi. Praktycznie każda partia stworzyła swoje organizacje wojskowe. Oto niektóre z nich:
– Chłopska Straż (Stronnictwo Ludowe),
– Narodowa Organizacja Wojskowa (Stronnictwo Narodowe),
– Gwardia Ludowa (socjaliści).
Delegatura ZWZ wiedziała, że w danym momencie nie opłaca się prowadzić akcji zbrojnych na szerszą skalę. Postanowiono skupić się na gromadzeniu broni, tworzeniu siatek konspiracyjnych i wywiadowczych oraz przede wszystkim szkoleniu. Powstały specjalne szkoły podchorążych rezerwy i podoficerów. Organizacja Małego Sabotażu „Wawer”, miała za zadanie ośmieszać okupanta. Wydawano również wiele gazet propagandowych.


Powstanie Armii Krajowej
Naczelne Dowództwo w Londynie uznało na początku 1942 roku, że przyłączanie różnych organizacji wojskowych do ZWZ jest zbyt powolne. Dlatego 14 II 1942 r., Związek Walki Zbrojnej został przemianowany na Armię Krajową, której głównym zadaniem było scalenie podziemia wojskowego. Komendantem głównym został gen. Grot-Rowecki. Początkowo podzielono kraj na trzy obszary AK: zachodni, lwowski i białostocki. Obszary zostały z kolej podzielone na okręgi (dawne województwa), a okręgi na obwody (dawne powiaty), obwody zaś na placówki (dawne gminy). Z końcem 1942 r., AK mogła się pochwalić liczbą 200 tys. żołnierzy. Jej głównym celem było przygotowanie zbrojnego powstania w momencie załamania się sił niemieckich.
Do AK zostały wcielone następujące organizacje: Obóz Polski Walczącej, Tajna Armia Polski, Polska Organizacja Zbrojna, Związek Czynu Zbrojnego, Tajna Organizacja Wojskowa oraz Socjalistyczna Organizacja Bojowa. Chłopska Straż została przemianowana w 1942 roku na Bataliony Chłopskie, które zachowały autonomię. Natomiast co do organizacji wojskowej Stronnictwa Narodowego, to około połowy jej członków wstąpiło do AK. Reszta połączyła się z narodowo-radykalną Grupą Szańca i Związkiem Jaszczurczym, wskutek czego powstały Narodowe Siły Zbrojne (NSZ).

Cały czas zbierano uzbrojenie, którego nigdy nie było za wiele. To co posiadano, pochodziło z zapasów zakopanych przez  wojsko polskie po kampanii wrześniowej, oraz ze zrzutów i produkcji własnej (np. pistolety maszynowe typu „Błyskawica” czy miotacze ognia i granaty).
Aby pomóc w ratowaniu mordowanych Żydów, organizacje podziemne powołały do życia  4-go grudnia 1942 r.  Radę Pomocy Żydom, tzw. Żegotę.
Najważniejsze akcje AK:
– odbicie 25 więźniów podczas akcji pod Arsenałem (III 1943),
– odkrycie tajnej bazy rakiet V-1 w Peenemuende, następnie zbombardowanej przez aliantów (III 1943),
– akcja „Burza” – były to działania dywersyjno-bojowe na tyłach armii niemieckiej, wraz z wkraczaniem armii radzieckiej na tereny II Rzeczypospolitej (1944),
– akcja „Ostra Brama” –  zdobycie zajętego przez Niemców Wilna (VII 1944).

Moja Armia Krajowa.
Pisane przeze mnie materiały poświęcam głównie  Armii Krajowej . Narodowym Siłom Zbrojnym, Żołnierzom Wyklętym publikuję tutaj na tym portalu materiały pokazujące  historię i współczesność "Polski Walczącej" kiedyś w oddziałach AK,NSZ Żołnierzy Wyklętych dzisiaj przez patriotów którzy pragną "Wielkiej Polski". Rok 2021 rokiem patriotów - to nasze wspólne hasło i wspólne dzieło. Polska jest jedna nie partyjna czy polityczna - tak to widzą i postrzegają młodzi patrioci, Polska dla nich - dla nas, jest piękna dostojna pełna honoru jest NASZA i taką na wieki pozostanie.

Wzorujemy się dzisiaj na tradycjach, bohaterstwie oraz postawach naszych patriotów - wzorców do naśladowania, przypomnę choćby postać naszego ukochanego Rotmistrza Pileckiego oraz wielu innych. Wzorujemy się także w życiu codziennym na tradycjach Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych i nie ma to znaczenia gdzie aktualnie przebywamy.
Patriotyzm młodych Polaków rodził się powoli i mozolnie na boiskach sportowych wyszydzany i wyśmiewany przez PO i PSL nazywano tych co tak pragnęli być patriotami "kibolami i bandytami". Ten patriotyzm zrodził ogromny na niespotykaną dotąd skalę społeczny ruch patriotyczny pod sztandarami i dziedzictwem Żołnierzy Wyklętych, żołnierzy AK i NSZ wyszedł on ze stadionów by na zawsze zagościć w sercach i umysłach Polaków.

Pamiętając o tych co walczyli i ginęli za Polskę pod sztandarami Armii Krajowej pamiętajmy  o Armii Krajowej zapalając nie tylko w naszych sercach płomień pamięci ale i w miejscach gdzie walczyli i obecnie spoczywają w ojczystej ziemi ci bohaterowie.

Dziś pamiętamy o tych, którzy walczyli w ciszy, w konspiracji, z hasłem w sercu: „Polska jeszcze nie zginęła”.
Niech ich postawa będzie dla nas przypomnieniem, że wolność nie jest dana raz na zawsze.


Chwała bohaterom z Armii Krajowej !


dziennikarzobywatelski.blogspot.com

  • Zaloguj lub zarejestruj się aby dodawać komentarze
  • Odsłony: 80
u2

u2

14.02.2026 22:17

Kolejny bardzo ciekawy wpis. Dzięki Tezeusz! Poniżej przedstawiam porównanie AI Gemini ( dawniej Google) dwóch najwiekszych podziemnych organizacji podczas 2 wojny światowej:

AI Overview

Partyzantka w Jugosławii i Polskie Państwo Podziemne (wraz z Armią Krajową) były dwiema największymi i najbardziej znaczącymi siłami oporu w okupowanej Europie podczas II wojny światowej, jednak ich cele, struktura, metody walki oraz warunki działania były

fundamentalnie różne. 

O ile obie formacje walczyły z Niemcami, o tyle Jugosłowianie (Partyzanci Tity) stworzyli armię o charakterze regularnym kontrolującą rozległe terytoria, podczas gdy Polacy stworzyli zakonspirowaną strukturę państwową podległą rządowi na uchodźstwie. 

Oto główne porównanie:

1. Charakter i cele walki

  • Jugosławia (Partyzanci Tity - NOVJ): Ruch komunistyczny, którego celem było nie tylko wypędzenie okupanta (Niemców, Włochów), ale także rewolucja komunistyczna i przejęcie władzy. Dążyli do przekształcenia oddziałów partyzanckich w regularną armię ludowo-wyzwoleńczą (800 tys. członków pod koniec wojny).
  • Polska (Polskie Państwo Podziemne - PPP): Ruch niepodległościowy, podporządkowany legalnemu Rządowi RP na Uchodźstwie w Londynie. Celem było utrzymanie ciągłości państwowej, walka z okupantem i przygotowanie do przejęcia władzy po wojnie. AK była zorganizowana jak regularne wojsko (do 390 tys. żołnierzy), ale działała w konspiracji. 

2. Metody walki i skala

  • Jugosławia: Ze względu na górzysty teren (Bośnia, Czarnogóra) partyzanci mogli tworzyć "wyzwolone strefy", gdzie ich władza była jawna. Prowadzili otwarte, często duże bitwy, co było niemożliwe w nizinnej Polsce.
  • Polska: Działania AK obejmowały wywiad, dywersję, sabotaż (wielka dywersja) oraz walkę partyzancką (w lasach), ale skupiano się na ukryciu struktur przed brutalnym aparatem bezpieczeństwa okupanta. 

3. Wewnętrzna sytuacja i wojna domowa

  • Jugosławia: Ruch oporu był podzielony. Partyzanci Tity (komuniści) walczyli zarówno z Niemcami, jak i z serbskimi czetnikami (rojalistami), a także z lokalnymi kolaborantami (ustasze w Chorwacji). Była to de facto wojna partyzantów z okupantem oraz wojna domowa.
  • Polska: PPP stanowiło reprezentację większości sił politycznych. Choć istniały mniejsze organizacje (np. NSZ), AK dominowała. Głównym wrogiem byli Niemcy, a od 1944 roku również Sowieci, którzy zwalczali struktury podległe Londynowi. 

4. Warunki geograficzne

  • Jugosławia posiadała góry i trudny teren, sprzyjający działaniom dużych zgrupowań partyzanckich.
  • Polska była krajem nizinnym, co ułatwiało okupantowi niemieckiemu walkę z partyzantką, zmuszając AK do głębokiej konspiracji, a nie otwartej wojny. 

Podsumowanie:
Jugosłowiańska partyzantka była porównywalna skalą (w latach 1943-1945) i skutecznością w wiązaniu sił niemieckich, ale różniła się istotą – była to rewolucyjna armia ludowa, podczas gdy Polskie Państwo Podziemne było fenomenem unikalnym w skali świata, będącym zakonspirowaną kontynuacją suwerennego państwa. 

Tezeusz
Nazwa bloga:
Tezeusz
Zawód:
https://albicla.com/Tezeusz
Miasto:
Gdynia

Statystyka blogera

Liczba wpisów: 1, 817
Liczba wyświetleń: 3,452,150
Liczba komentarzy: 18,381

Ostatnie wpisy blogera

  • Jak roSSja straciła łączność na froncie Ukraińskim
  • Zbrodnie Rosji na Polsce. Wywózki na Sybir
  • Kto i dlaczego miał dostęp do broni palnej w Polsce

Moje ostatnie komentarze

  • Ruszkiewicz szczególnie ABW i co masz sukcesy....
  • Ruszkiewicz gdzie masz te 15 ukradzionych nazw blogów z Salonu24. W kosmosie czy Moskwie
  • Ruszkiewicz twoja sowiecka ekspertyza jest publicznie znana nie tylko blogerom ale i instytucjom  

Najpopularniejsze wpisy blogera

  • Przesmyk Suwalski – czy tam zaatakuje Rosja?
  • Szczepionki przeciwko COVID-19 – dlaczego są bezpieczne?
  • Dlaczego Polscy nie chcą się szczepić przeciwko Covid19

Ostatnio komentowane

  • u2, Kolejny bardzo ciekawy wpis. Dzięki Tezeusz! Poniżej przedstawiam porównanie AI Gemini ( dawniej Google) dwóch najwiekszych podziemnych organizacji podczas 2 wojny światowej: AI Overview …
  • Tezeusz, Ruszkiewicz szczególnie ABW i co masz sukcesy....
  • Tezeusz, Ruszkiewicz gdzie masz te 15 ukradzionych nazw blogów z Salonu24. W kosmosie czy Moskwie

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2008 - 2026, naszeblogi.pl

Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl | tvrepublika.pl | albicla.com

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Do czego są one potrzebne może Pan/i dowiedzieć się tu. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek. | Polityka Prywatności

Footer

  • Kontakt
  • Nasze zasady
  • Ciasteczka "cookies"
  • Polityka prywatności