Jaki jest ranking wywiadów według L`Express?
Według rankingu L'Express (opublikowanego pod koniec lipca 2026) najlepsze europejskie służby wywiadowcze to:
L'Express stworzył pierwsze tego typu zestawienie na podstawie głosów jury złożonego z 60 profesjonalistów wywiadu (w tym obecnych i byłych szefów służb) z 25 krajów. Każdy oceniał top 5 agencji pod kątem efektywności i wiarygodności (5 punktów za 1. miejsce, 4 za 2. itd.). Kryteria obejmowały m.in. rekrutację agentów, penetrację struktur władzy, operacje tajne/sabotaż i cyberwywiad. Rosyjskie służby nie były uwzględnione.
Top 10:
- MI6 (Wielka Brytania) – 251 punktów
- DGSE (Francja) – 169 punktów
- AIVD/MIVD (Holandia) – 97 punktów
- SBU i HUR/GUR (Ukraina) – 77 punktów (razem)
- BND (Niemcy) – 62 punkty
- SÄPO (Szwecja) – 40 punktów
- PST (Norwegia) – 34 punkty
- VLA / KAPO (Estonia) – 27 punktów
- ABW (Polska) – 22 punkty
- DSIS / PET (Dania) – 16 punktów
Kolejne miejsca (wybrane):
-
- Rumunia – 15 punktów
-
- Hiszpania – 13 punktów
-
- Finlandia i NDB (Szwajcaria) – po 11 punktów
- Dalej: Włochy, Belgia, Czechy (po 9 punktów) oraz inne (Litwa, Portugalia, Austria, Łotwa itd.).
MI6 dominuje dzięki długoterminowej rekrutacji źródeł (zwłaszcza w Rosji, Chinach, Iranie, Turcji), współpracy z USA i doświadczeniu historycznemu. DGSE wyróżnia się globalnym zasięgiem, zintegrowanym wywiadem (ludzki + techniczny) i Service Action. Holandia to niespodzianka ze względu na efektywność i wiarygodność, a Ukraina – za pomysłowość i ryzykowne operacje w wojnie z Rosją.
Szczegóły i pełny kontekst znajdują się w artykułach L'Express (m.in. „MI6, DGSE, Ukraine... L'Express dévoile le classement inédit des meilleurs espions d'Europe”).
Jakie są kryteria oceny agencji?
Główne kryteria oceny agencji w rankingu L’Express to efektywność (efficacité) i wiarygodność/rzetelność (fiabilité).
Jury złożone z 60 profesjonalistów wywiadu (w tym obecnych i byłych szefów służb z 25 krajów, m.in. CIA, Mossad) oceniało agencje na podstawie własnego doświadczenia współpracy z nimi. Format był wzorowany na Ballon d’Or lub Eurowizji: każdy wskazywał swoje top 5 (bez głosowania na własny kraj), przyznając 5 punktów za 1. miejsce, 4 za 2. itd.
Bardziej szczegółowe aspekty, na które zwracano uwagę:
- Zdolność do rekrutacji i rozwijania agentów (szczególnie długoterminowych źródeł ludzkich – HUMINT).
- Penetracja centrów władzy politycznej i instytucjonalnej.
- Prowadzenie operacji tajnych, sabotażu i działań covert.
- Operacje cybernetyczne.
- Ogólna skuteczność w operacjach, analizie i wywiadzie ludzkim.
Eksperci oceniali agencje holistycznie pod kątem ich realnych osiągnięć i specjalizacji (np. ekspertyza MI6 w sprawie Rosji czy globalny zasięg i Service Action DGSE), a nie formalnych struktur czy budżetów. L’Express podkreślał, że to subiektywna, ale unikalna ocena „z wewnątrz” środowiska, bo sukcesy wywiadu zwykle pozostają tajne.
Jak oceniano skuteczność cyberwywiadu?
Skuteczność cyberwywiadu nie była oceniana osobno za pomocą ilościowych metryk (np. liczby ataków, wykrytych operacji czy wskaźników technicznych), lecz jako jeden z elementów ogólnej oceny efektywności i wiarygodności agencji.
W rankingu L’Express (lipiec 2026) 60 profesjonalistów wywiadu z 25 krajów oceniało służby holistycznie na podstawie własnego doświadczenia współpracy z nimi. Cyberoperacje (wraz z rekrutacją agentów, penetracją struktur władzy oraz operacjami tajnymi/sabotażem) stanowiły jeden z kluczowych obszarów, na które zwracali uwagę jurorzy przy tworzeniu swoich rankingów top 5.
Jak to wyglądało w praktyce?
- Ocena była subiektywna i ekspercka – oparta na wiedzy o realnych osiągnięciach, reputacji w środowisku oraz współpracy międzynarodowej (np. w zakresie wymiany informacji cyber, wspólnych operacji czy zdolności ofensywnych/defensywnych).
- Nie stosowano formalnych kryteriów technicznych (jak budżet cyber, liczba specjalistów czy publiczne raporty). Liczyła się praktyczna skuteczność postrzegana przez partnerów.
- Przykłady wyróżnień w tym obszarze:
- Holandia (AIVD/MIVD) – chwalona za światowej klasy cyberwywiad i zdolności kontrterrorystyczne (m.in. historyczne powiązania z operacjami typu Stuxnet).
- Estonia – wysoko oceniana za cyberwywiad i OSINT (wywiad z otwartych źródeł).
- DGSE (Francja) – doceniana za zintegrowaną dyrekcję techniczną (łączącą wywiad ludzki, techniczny i cyber).
Podsumowując: cyberwywiad wchodził w skład szerszej oceny „skuteczności i rzetelności”, a nie był mierzony oddzielnie. Cały ranking opierał się na peer-review (ocenie koleżeńskiej) w zamkniętym środowisku wywiadowczym, gdzie sukcesy pozostają w dużej mierze tajne.
Rola Five Eyes w cyberwywiadzie
Five Eyes (FVEY) to sojusz wywiadowczy pięciu anglojęzycznych państw: USA, Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Nowej Zelandii. Jego rdzeniem jest współpraca w zakresie SIGINT (signals intelligence – wywiadu radiowego i elektronicznego), która od dekad obejmuje również cyberwywiad (zarówno ofensywny, jak i defensywny).
Główna rola w cyberwywiadzie
Sojusz powstał na bazie porozumienia UKUSA z 1946 r. i od początku koncentrował się na przechwytywaniu i dzieleniu się komunikacją. W erze cyfrowej oznacza to:
- Masową wymianę danych SIGINT i cyber – w tym metadanych, ruchu internetowego, danych z kabli podmorskich i systemów takich jak historyczny ECHELON, PRISM, XKeyscore czy Tempora.
- Wspólne programy i infrastrukturę – agencje (NSA – USA, GCHQ – UK, CSE – Kanada, ASD – Australia, GCSB – Nowa Zelandia) dzielą się metodami, narzędziami, surowymi danymi i analizami. Dzięki temu każdy kraj zyskuje możliwości znacznie przekraczające własne zasoby.
- Cyberobronę i cyberataki – sojusz prowadzi zarówno działania defensywne (wykrywanie zagrożeń, wspólne alerty, playbooki reagowania na incydenty), jak i ofensywne (choć te ostatnie są mniej publicznie ujawniane).
Konkretne działania w ostatnich latach
- Wspólne ostrzeżenia i atrybucje – regularnie publikują joint advisories na temat chińskich grup (np. Volt Typhoon, Flax Typhoon, Salt Typhoon), rosyjskich i innych aktorów państwowych. Ostrzegają przed atakami na infrastrukturę krytyczną, rekrutacją przez LinkedIn czy wykorzystaniem AI do cyberataków.
- Wymiana technologii i best practices – np. Kanada dzieli się rozwiązaniami typu Host-Based Sensor, a sojusz tworzy wspólne playbooki reagowania na naruszenia.
- Ochrona innowacji i własności intelektualnej – walka z cyber-szpiegostwem ekonomicznym (szczególnie ze strony Chin).
- Reakcja na AI – w 2026 r. szefowie cyberagencji Five Eyes wydali wspólne oświadczenie ostrzegające, że AI przyspiesza zagrożenia cyber „w miesiącach, a nie latach”, i wzywające do natychmiastowych działań.
Znaczenie strategiczne
Five Eyes jest uważany za najsilniejszy i najbardziej zintegrowany sojusz cyberwywiadowczy na świecie. Dominuje dzięki amerykańskim zasobom (NSA) oraz komplementarnym specjalizacjom partnerów (np. GCHQ w zakresie kabli podmorskich i języków, Australia w regionie Indo-Pacyfiku). Współpraca jest na tyle bliska, że kraje zobowiązały się nie szpiegować się nawzajem (choć ujawnienia Snowdena pokazały pewne wyjątki).
Sojusz działa głównie analitycznie (dzielenie się wywiadem po incydentach), ale coraz częściej stara się reagować w czasie rzeczywistym. Jest kluczowym elementem zachodniej przewagi w cyberprzestrzeni wobec Chin, Rosji i innych rywali.
W kontekście wcześniejszej rozmowy o rankingu L’Express – MI6 (część brytyjskiego systemu, blisko współpracującego z GCHQ) korzysta z możliwości Five Eyes, co wzmacnia pozycję brytyjskiego wywiadu.
Współpraca z Fourteen Eyes
Fourteen Eyes (oficjalnie SIGINT Seniors Europe – SSEUR) to szersza, mniej zintegrowana forma współpracy wywiadowczej w zakresie SIGINT (wywiadu sygnałowego, obejmującego także cyberwywiad) niż Five Eyes.
Skład
Fourteen Eyes obejmuje:
- Five Eyes: USA, Wielka Brytania, Kanada, Australia, Nowa Zelandia
- Dodatkowe kraje (Nine Eyes +): Dania, Francja, Holandia, Norwegia
- Pozostałe: Niemcy, Belgia, Włochy, Hiszpania, Szwecja
Razem daje to 14 państw.
Charakter współpracy
- Poziom integracji: Znacznie luźniejszy niż w Five Eyes. Kraje Five Eyes dzielą się niemal wszystkimi surowymi danymi SIGINT i metodami w sposób automatyczny i bardzo głęboki. W Fourteen Eyes wymiana jest bardziej selektywna, często dotyczy konkretnych tematów (kontrterroryzm, wsparcie operacji wojskowych, obrona cybernetyczna) i obejmuje głównie przetworzone informacje lub wybrane dane.
- Historia i struktura: Grupa powstała w 1982 r. (początkowo jako 9-Eyes) do monitorowania ZSRR. Po 2001 r. rozszerzyła się i skupiła na kontrterroryzmie. Jest koordynowana przez szefów agencji SIGINT (przewodniczy NSA). Istnieje m.in. podgrupa ds. kontrterroryzmu (SISECT).
- Cyberwywiad: Współpraca obejmuje Computer Network Defense (CND – obronę sieci komputerowych), analizę zagrożeń cyber i wymianę informacji o atakach. Jest mniej intensywna i mniej operacyjna niż wewnątrz Five Eyes – bardziej analityczna i sytuacyjna.
Różnice względem Five Eyes
Aspekt
Five Eyes || Fourteen Eyes (SSEUR)
Głębokość współpracy
Najwyższa (surowe dane, metody) || Ograniczona, selektywna
Automatyzm
Wysoki || Niższy (często na żądanie)
Zakres
Globalny, pełny SIGINT + cyber || Głównie Europa + wybrane tematy
Zaufanie
Bardzo wysokie (zakaz wzajemnego szpiegowania) || Niższe (różnice prawne i polityczne)
Fourteen Eyes pozwala Five Eyes rozszerzać zasięg geograficzny i możliwości (szczególnie w Europie), ale bez oddawania pełnej kontroli nad najwrażliwszymi danymi. Kraje spoza Five Eyes zyskują dostęp do części zachodniego wywiadu SIGINT/cyber, ale nie do wszystkiego.
W kontekście wcześniejszej rozmowy: wiele europejskich służb wysoko ocenionych w rankingu L’Express (np. holenderskie, francuskie DGSE, niemieckie BND, szwedzkie) uczestniczy właśnie w tej szerszej współpracy Fourteen Eyes, co wzmacnia ich pozycję dzięki powiązaniom z Five Eyes.
Zwięzłe podsumowanie
Zwięzłe podsumowanie całej rozmowy:
L’Express (lipiec 2026) opublikował ranking europejskich służb wywiadu na podstawie głosów 60 profesjonalistów z 25 krajów.
Top 3: 1. MI6 (UK) – 251 pkt, 2. DGSE (Francja) – 169 pkt, 3. AIVD/MIVD (Holandia) – 97 pkt.
Polska (ABW) – 9. miejsce.
Kryteria: efektywność i wiarygodność (rekrutacja agentów, penetracja władzy, operacje tajne/sabotaż, cyberoperacje). Ocena peer-review, bez twardych metryk.
Cyberwywiad: oceniany jako część ogólnej skuteczności, nie osobno. Chwalone m.in. Holandia i Estonia.
Five Eyes (USA, UK, Kanada, Australia, NZ): najgłębsza współpraca SIGINT/cyber na świecie – masowa wymiana danych, wspólne operacje i alerty (szczególnie vs Chiny/Rosja/AI).
Fourteen Eyes (SIGINT Seniors Europe): Five Eyes + 9 europejskich krajów (m.in. Francja, Niemcy, Holandia, Szwecja). Luźniejsza, selektywna wymiana informacji – rozszerza zasięg Five Eyes, ale bez pełnego dostępu do surowych danych.
Porównanie wywiadu 14 Eyes do wywiadu Rosji i ChRL.
Porównanie 14 Eyes (SIGINT Seniors Europe) z wywiadem Rosji i Chin (ChRL)
Porównanie 14 Eyes (SIGINT Seniors Europe) z wywiadem Rosji i Chin (ChRL)
14 Eyes to luźniejszy sojusz 14 państw zachodnich (Five Eyes + 9 europejskich) skoncentrowany głównie na wymianie SIGINT i cyberwywiadu. Rosja i Chiny działają jako scentralizowane, państwowe aparaty wywiadowcze z pełną kontrolą polityczną.
Struktura i współpraca
Aspekt
14 Eyes || Rosja (FSB, SVR, GRU) || Chiny (MSS + jednostki PLA)
Model
Sojusz demokratyczny, selektywna wymiana || Scentralizowany, hierarchiczny || Scentralizowany, „całe społeczeństwo”
Integracja
Ograniczona (głównie przetworzone dane) || Wysoka wewnątrz kraju || Bardzo wysoka + mobilizacja obywateli/firm
Zasięg
Silny w NATO/Europie + globalny via 5 Eyes || Globalny, ale osłabiony po 2022 (wydalenia) || Globalny, masowy, szczególnie technologiczny
Kluczowe obszary
- SIGINT i cyberwywiad
14 Eyes (zdominowane przez NSA/GCHQ) ma przewagę w infrastrukturze globalnej (kable podmorskie, satelity, współpraca z Big Tech), jakości analizy i obronie.
Chiny – obecnie najbardziej aktywny i skalowy aktor cyber (masowe kradzieże IP, operacje typu Salt Typhoon, Volt Typhoon). Skupione na długoterminowym zdobywaniu technologii i danych.
Rosja – bardzo skuteczna w ofensywnych operacjach (SolarWinds, NotPetya, Sandworm), sabotażu i wpływie informacyjnym, ale mniejsza skala niż Chiny. - HUMINT (wywiad ludzki)
Rosja tradycyjnie najsilniejsza (doświadczenie KGB, rekrutacja wysokiego szczebla, „nielegalni”).
Chiny szybko nadrabiają – masowa rekrutacja (LinkedIn, diaspora, prawo o współpracy obywateli), cierpliwość i skala.
14 Eyes / Five Eyes – silne, ale bardziej selektywne i ograniczone prawami demokratycznymi. - Zasoby i styl
Zachód: technologiczna przewaga + sojusze, ale ograniczenia prawne i transparentność.
Chiny: ogromna skala (szacunki setek tysięcy osób zaangażowanych), fokus na technologię i gospodarkę.
Rosja: agresywna, hybrydowa (cyber + sabotaż + dezinformacja), bardziej polityczna i destrukcyjna.
Podsumowanie
14 Eyes dominuje w jakości SIGINT, współpracy sojuszniczej i globalnej infrastrukturze wywiadowczej, ale jest mniej agresywny i bardziej transparentny.
Chiny wyprzedzają skalą cyberoperacji i zbierania danych technologicznych.
Rosja pozostaje liderem w klasycznym HUMINT oraz operacjach hybrydowych/sabotażowych, choć po 2022 r. poniosła straty kadrowe w Europie.
W praktyce to konfrontacja: zachodni sojusz oparty na zaufaniu i technologii vs. dwa scentralizowane systemy autorytarne, które łączą tradycyjny szpiegaż z masowym cyber-szpiegostwem i mobilizacją całego aparatu państwowego.
Szpiegaż? Co to? Espionage?
Tak – „szpiegaż” to potoczne / nieco zniekształcone określenie „szpiegostwa”.
Znaczenie:
- Szpiegostwo (ang. espionage) = działalność polegająca na tajnym zbieraniu informacji (zwykle państwowych, wojskowych, politycznych lub gospodarczych) na rzecz obcego państwa lub organizacji.
- Osoba, która to robi, to szpieg.
W kontekście naszej rozmowy używałem słowa „szpiegaż” jako synonimu szpiegostwa (klasycznego wywiadu ludzkiego – HUMINT).
Poprawna, standardowa forma w polskim to szpiegostwo.