Święta miłości kochanej ojczyzny,
Czują cię tylko umysły poczciwe!
Dla ciebie zjadłe smakują trucizny,
Dla ciebie więzy, pęta niezelżywe...
— Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny (1774)
Od kilku dni — od tragicznych strzałów na krakowskim Rynku — polska przestrzeń publiczna przypomina miejsce, w którym merytoryczne argumenty ostatecznie ustąpiły pola etykietom, a wymiana poglądów przeobraziła się w systematyczne, wzajemne zohydzanie.
Tym językiem nie posługują się już wyłącznie anonimowi użytkownicy internetu. Posługują się nim na co dzień media, politycy, celebryci i utytułowani komentatorzy. Gnida, knur, zdrajca, szczujnia, ściek, szambo, a obok nich patriotyzm i terroryzm używane bezrefleksyjnie jako obelgi — to nie jest już margines debaty.
To stały, powszechny repertuar wypowiedzi publicznych.
Do tego dochodzi zjawisko jeszcze groźniejsze: bezczeszczenie sfery sacrum. Śmierci. Miłości ojczyzny. Kiedyś z powagą mówiło się o ołtarzu ojczyzny.
Dziś to samo słowo „ojczyzna” albo pojęcie „patriotyzm” służą najczęściej do ośmieszania przeciwników lub stawiania im inwektywicznych oskarżeń. Śmierć sześciu osób na Rynku staje się pretekstem do kolejnej rundy wzajemnego poniżania, zanim jeszcze zdążą ucichnąć syreny karetek. Rodzina, w której się ustawicznie kłócimy, przestała być tylko metaforą. Stała się trafnym opisem stanu społecznego, w którym nawet narodowa tragedia nie jest w stanie zatrzymać fali inwektyw.
I tu pojawia się pytanie, które należy postawić wprost: czy w tym kraju został jeszcze ktoś, kogo nie zelżono, nie wyśmiano, nie wyzwano i nie poniżono?
Czy się mylę? Bo jeśli wszyscy już wszystkich nazwali gnidami, zdrajcami albo czymś jeszcze gorszym, to problem nie leży wyłącznie po jednej stronie politycznego sporu. Leży w tym, że język publiczny przestał służyć do opisywania rzeczywistości, a zaczął służyć wyłącznie do zadawania ciosów. I wtedy nawet sacrum śmierci i ołtarz ojczyzny nie mają już dość siły, by nas choć na chwilę powstrzymać.
Jarosław Banaś
Problem leży w tym że jako społeczeństwo wszyscy schamieliśmy, jeden od drugiego - choćby każdy trochę, bez obcesowości można nie uzyskać należnych sobie praw w urzędzie czy banku albo jeszcze gdzie indziej, niedouczenie i brak kompetencji jedna strona maskuje wyższością i władzą druga dla przeciwwagi i uzyskania sobie należnych spraw staje się conajmniej agresywna, piszę co najmniej - kolega z jednej korporacji miał w regulaminie - ustąpić kiedy klient robi się nerwowy - ustąpić nie dlatego że racji nie ma, a że ma i rację i świadomość co mu się należy. Proszę spojrzeć na nasze blogi, dorośli ludzie lżą się na co dzień, fakt znają się od lat a w swoich domach zapewne nie traktują się tak wzajemnie. Wystarczy szanować samego siebie, mieć trochę pokory i elementarne wyczucie że choć wolno wszystko nie zawsze wypada. Szyderstwo stało się przejawem inteligencji, kpina mądrości, wyzwiska siły, kłamstwo metodą wygrania sporu. To narzędzia wymagające umiejętnego stosowania i wyczucia chwili, gdy stają się codziennością mamy to o czym Pan pisze.