PiS traci poparcie, Konfederacja rośnie. Czy nadchodzi czas na nowy ruch na prawicy?
Polska prawica znalazła się w momencie, w którym nie wystarczy już kolejna zmiana hasła, programu wyborczego czy kandydata na premiera. Potrzebna jest poważna rozmowa o zmianie przywództwa, sposobu działania i politycznej formuły całego obozu. Nie chodzi o kosmetyczne poprawki w Prawie i Sprawiedliwości ani o kolejną próbę ratowania jego dotychczasowego kierownictwa. Chodzi o pytanie znacznie poważniejsze: czy obecny model polityczny prawicy wyczerpał już swoje możliwości i czy nie nadszedł czas na zbudowanie nowego, szerszego ruchu politycznego?
Nie jest to pytanie wzięte z powietrza. Wyniki najnowszych badań opinii publicznej powinny dać do myślenia każdemu, kto obserwuje sytuację na prawicy. W sondażu United Surveys dla Wirtualnej Polski, przeprowadzonym w dniach 6–9 listopada 2026 roku, PiS uzyskał 15,5 proc. poparcia, Konfederacja 14 proc., a Konfederacja Korony Polskiej 9,1 proc. W porównaniu z poprzednim badaniem tej samej pracowni PiS stracił 2,7 punktu procentowego, a Konfederacja zyskała 0,7 punktu. Oczywiście pojedynczy sondaż nie rozstrzyga o trwałości zmian, ale trudno zignorować fakt, że dystans między PiS a Konfederacją stał się bardzo niewielki. Co więcej, w innych badaniach PiS nadal wypada lepiej, co pokazuje, że sytuacja jest zmienna, a nie przesądzona. Jedno jest jednak widoczne - dotychczasowy układ na prawicy przestał być stabilny.
Problemem PiS jest nie tylko wynik, ale sposób kierowania partią.
Nie zamierzam po raz kolejny opisywać wszystkich błędów Prawa i Sprawiedliwości z okresu sprawowania władzy. Były sukcesy, były również poważne zaniedbania i decyzje, których konsekwencje odczuwamy do dziś. Jednak obecny kryzys tej partii nie wynika wyłącznie z rozliczania przeszłości. W dużej mierze jest skutkiem tego, co dzieje się w niej teraz. Jarosław Kaczyński przez lata był politykiem, który potrafił skupić wokół siebie duży obóz wyborczy. Nie można mu odmówić politycznego instynktu ani umiejętności budowania struktur. Problem w tym, że model oparty na dominacji jednego człowieka ma swoje granice. Jeżeli wszystkie ważniejsze decyzje zależą od prezesa, a samodzielność polityków jest traktowana jako zagrożenie, partia nie przygotowuje następców, nie rozwija nowych liderów i nie potrafi wykorzystać własnego potencjału. Zamiast tego pojawiają się konflikty, wzajemne podejrzenia i rywalizacja o przychylność kierownictwa. Ludzie, którzy mogliby wnieść do partii nowe pomysły i przyciągnąć wyborców, stają się uczestnikami wewnętrznych rozgrywek. W takich warunkach trudno budować zaufanie społeczne. Przykład Zbigniewa Boguckiego jest wart szczególnej uwagi. Jego nazwisko pojawiało się w dyskusjach o przyszłym kierownictwie rządu i zmianie politycznego układu na prawicy. Tymczasem został wciągnięty w rozważania o premierze technicznym, co mogło ograniczyć jego samodzielność i polityczne pole manewru. Nie trzeba przesądzać, jakie były intencje poszczególnych osób, aby dostrzec problem - zamiast spokojnie budować nowe przywództwo, PiS nadal rozgrywa własne kadrowe i personalne konflikty. Podobne wątpliwości budzi sposób potraktowania Przemysława Czarnka. Został przedstawiony jako polityk, który ma nadać partii nową energię, ale nie spełnił wszystkich oczekiwań związanych z tą rolą. Zamiast wyciągnąć z tego wnioski dotyczące całej strategii, kierownictwo znów zaczęło szukać kolejnego nazwiska. To nie jest plan odnowy. To zarządzanie kryzysem poprzez wymianę twarzy. Największym błędem Kaczyńskiego może się więc okazać nie pojedyncza decyzja personalna, lecz brak zgody na rzeczywistą zmianę pokoleniową i polityczną. Partia, która nie potrafi przygotować przyszłości bez swojego dotychczasowego lidera, sama ogranicza własne możliwości.
Konfederacja - nowy punkt ciężkości prawicy?
W tej sytuacji naturalnie pojawia się Konfederacja. Ma własne zaplecze, rozpoznawalnych polityków i wyborców, którzy nie chcą już utożsamiać się z dotychczasową ofertą PiS. Widać również, że część młodszych wyborców szuka innego języka polityki, większej swobody gospodarczej i odejścia od tradycyjnego partyjnego układu. Nie oznacza to jednak, że Konfederacja jest już gotowa do przejęcia odpowiedzialności za całe państwo. Zdobycie poparcia wyborców niezadowolonych z rządu to jedno, a przygotowanie administracji, finansów publicznych, polityki zagranicznej i bezpieczeństwa do przejęcia władzy to zupełnie inne zadanie. Sławomir Mentzen i Krzysztof Bosak mają swoje miejsce w obecnej Konfederacji, ale pytanie o przywództwo szerszego ruchu prawicowego jest pytaniem innego rodzaju. Nie chodzi o to, kto najlepiej reprezentuje własną partię, lecz kto potrafiłby rozmawiać z ludźmi o różnych doświadczeniach i poglądach: z wyborcami Konfederacji, rozczarowanymi wyborcami PiS, zwolennikami Mateusza Morawieckiego, elektoratem Grzegorza Brauna, a także z ludźmi, którzy nie utożsamiają się z żadnym z tych środowisk. Taki ruch nie może być prostym poszerzeniem jednej partii. Musiałby zachować polityczną tożsamość Konfederacji, ale jednocześnie otworzyć się na ludzi, których doświadczenie, wiedza i umiejętności mogą być potrzebne do zarządzania państwem.
Oznacza to również konieczność rozmowy o różnicach. Nie wszystkie środowiska prawicowe mają takie samo podejście do Unii Europejskiej, gospodarki, polityki zagranicznej czy sposobu prowadzenia sporów politycznych. Nie da się tego przykryć wspólnym hasłem o odsunięciu Tuska od władzy. Różnice trzeba uczciwie nazwać i ustalić, w jakich sprawach możliwe jest porozumienie, a w jakich każda formacja zachowuje własną tożsamość.
Najpierw trzeba znaleźć przywódcę, a nie kolejnego prezesa.
Najważniejszym problemem nowego ruchu byłoby przywództwo. Nie wystarczy wskazać kolejnego polityka, który będzie miał decydujący głos we wszystkich sprawach. Taki model już znamy. Jeżeli nowa prawica ma być rzeczywiście nowa, musi oprzeć się na współpracy, odpowiedzialności i zdolności do wyłaniania ludzi, którzy mogą pełnić różne funkcje. Potrzebny byłby lider o szerszym formacie niż przywódca partyjny. Człowiek zdolny reprezentować różne środowiska, rozmawiać z umiarkowanymi wyborcami, prowadzić rozmowy polityczne i brać odpowiedzialność za decyzje. Nie musi być najbardziej rozpoznawalnym politykiem ani najgłośniejszym mówcą. Powinien natomiast posiadać własną pozycję, umiejętność współpracy i wiarygodność poza własnym zapleczem.
W tym układzie Zbigniew Bogucki mógłby odegrać interesującą rolę. Nie przesądzam, czy powinien stanąć na czele takiego ruchu. Widzę natomiast możliwość, aby uczestniczył w jego tworzeniu jako koordynator, organizator porozumienia i współtwórca programu naprawy państwa. Jego doświadczenie w pracy państwowej mogłoby uzupełniać polityczną energię Konfederacji.
Istotna byłaby również postawa prezydenta Karola Nawrockiego. Nie powinien on stawać się patronem żadnej partii ani angażować urzędu prezydenckiego w walkę o przywództwo na prawicy. Jego rolą powinno pozostać przestrzeganie Konstytucji i reprezentowanie państwa. Natomiast środowisko osób mających doświadczenie w pracy z prezydentem może uczestniczyć w debacie o przyszłości instytucji i kierunku naprawy państwa. To rozróżnienie jest ważne, jeżeli nie chcemy odtwarzać partyjnego podporządkowania instytucji publicznych.
Co musiałoby łączyć nową prawicę?
Nie wystarczy wspólny przeciwnik. Ruch zbudowany wyłącznie na sprzeciwie wobec Donalda Tuska rozpadnie się przy pierwszej poważniejszej różnicy zdań. Potrzebny jest program, który odpowiada na konkretne problemy Polski.
Po pierwsze, odbudowa praworządności. Nie może być tak, że każda kolejna ekipa uznaje wyroki i decyzje instytucji tylko wtedy, gdy są dla niej korzystne. Prawo musi obowiązywać rząd, parlament, prezydenta i wszystkie urzędy. Rozliczenia muszą być indywidualne, oparte na dowodach i prowadzone przez niezależne sądy. Nie może być ani bezkarności, ani politycznej zemsty.
Po drugie, gospodarka. Polska potrzebuje państwa, które dba o własny rozwój, bezpieczeństwo energetyczne, stabilne finanse i warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Nie wystarczy obiecywać niższe podatki czy większe wydatki. Każda poważna propozycja musi mieć rachunek kosztów i wskazane źródła finansowania.
Po trzecie, bezpieczeństwo i suwerenność. Potrzebujemy silnej armii, sprawnych służb, dobrych relacji sojuszniczych i realnej zdolności do podejmowania decyzji w polskim interesie. Suwerenność nie oznacza izolacji, ale też nie może oznaczać bezrefleksyjnego przyjmowania każdego rozwiązania proponowanego z zewnątrz.
Po czwarte, edukacja i przyszłość młodego pokolenia. Nie można oczekiwać, że młodzi ludzie będą wiązać swoją przyszłość z Polską, jeżeli szkoła nie daje im odpowiedniej wiedzy, państwo nie tworzy perspektyw, a polityka sprowadza się do nieustannej wojny partyjnej.
To nie jest program jednej partii. To zestaw spraw, wokół których można sprawdzić, czy różne środowiska prawicy rzeczywiście potrafią współpracować.
Czasu na rozmowę jest coraz mniej.
Obecna sytuacja polityczna nie będzie czekać, aż prawica zakończy swoje wewnętrzne spory. Sondaże pokazują, że układ sił się zmienia, ale same procenty nie zbudują nowego ruchu. Potrzebne są decyzje, rozmowy i konkretni ludzie. Nie chodzi o to, aby wszyscy dawni wyborcy PiS, Konfederacji, środowiska Morawieckiego czy Brauna nagle zrezygnowali ze swoich poglądów i podporządkowali się jednemu szyldowi. Chodzi o sprawdzenie, czy możliwe jest porozumienie wokół wspólnych celów, przy zachowaniu prawa do różnic i własnej tożsamości.
PiS może nadal istnieć jako partia, ale nie powinien być traktowany jako jedyny naturalny ośrodek przywództwa na prawicy. Jego dotychczasowy model wymaga poważnej oceny, a wyborcy mają prawo szukać nowej reprezentacji. Nie można bez końca oczekiwać, że ci sami ludzie, którzy doprowadzili do obecnego kryzysu, sami go rozwiążą.
Najważniejsze pytanie nie brzmi już: kto zastąpi Kaczyńskiego w PiS? Brzmi: kto potrafi zbudować nowy ruch prawicy, w którym Konfederacja będzie wiodącym ośrodkiem politycznym, ale który będzie szerszy niż jakakolwiek obecna partia?
Polska potrzebuje dziś poważnej alternatywy politycznej. Nie kolejnej wojny personalnej, nie kolejnego wodza i nie kolejnej obietnicy bez pokrycia. Potrzebuje ludzi zdolnych współpracować, przygotować program i wziąć odpowiedzialność za państwo.
Prawica musi wreszcie zdecydować, czy chce jedynie przetrwać pod starym kierownictwem, czy jest gotowa zbudować coś nowego, bo przyszłości nie da się bez końca urządzać według reguł przeszłości.
Najpierw trzeba znaleźć nie przywódcę, nie prezesa, nie program, nie obietnice tylko trzeba usłyszeć młodych ludzi.
To ich potrzeby są istotą rozwoju, nie słupki republiki, ich narzędzia i cele. Z tego będzie program, przywódca.
Stare dziady na ostatniej prostej między tuje już niczego nie zrobią. PIS już nikomu żyjącemu nie jest potrzebny.
Muszę przyznać Ci rację Tri, bo to bardzo ważny głos i być może rzeczywiście zaczynamy od niewłaściwej strony. Zastanawiamy się, kto ma być liderem, kto stworzy program i jak zmienić układ polityczny, a za mało pytamy tych, których ta przyszłość będzie dotyczyć najdłużej - młodych ludzi.
I faktycznie, to ich trzeba w pierwszej kolejności wysłuchać. Nie po to, żeby politycy przygotowali kolejne obietnice wyborcze, lecz żeby dowiedzieć się, jakiej Polski oni naprawdę potrzebują. Jak chcą żyć, pracować, zakładać rodziny, rozwijać się i czy w ogóle widzą tutaj swoją przyszłość. Z tych odpowiedzi powinien powstać program, a dopiero potem powinien pojawić się człowiek, który potrafi go zrealizować.
Dodałbym jednak, że nie chodzi o to, by starsze pokolenie zostało odsunięte od rozmowy. Chodzi o zmianę proporcji: doświadczenie starszych powinno służyć młodym, a nie narzucać im gotowe rozwiązania. Największym błędem obecnej polityki jest chyba to, że partie zbyt często rozmawiają same ze sobą, zamiast słuchać społeczeństwa a szczególnie ludzi młodych.
Może właśnie od tego powinna zacząć się nowa prawica. Nie od poszukiwania kolejnego wodza, lecz od uczciwego pytania młodego pokolenia, jakiej Polski chce. To bardzo dobry kierunek i warto go rozwinąć.
@mkj1....Pan nie jest żadną prawicą więc niech pan się nie wypowiada za inne partie a zwłaszcza za znienawidzony przez pana PiS. Takie wpychanie się na siłę między wódkę i zakąskę proszę zostawić władzom partii. Czemu nie zmienia pan kierownictwa w innych ugrupowaniach,może pan swoim kwiecistym stylem zasugeruje o losie innych liderów wcale nie lepszych od Kaczyńskiego? Jeśli jest pan zwolennikiem Morawieckiego to proszę swego lidera i jego program wspierać a nie rzucać inwektywami pod adresem tych których pan nienawidzi. PiS obejdzie się bez pana interwencji. A jeśli już nienawiść tak pana rozpiera to proszę zwrócić się do ,,seryjnego''.Może tym razem się powiedzie.
Po raz kolejny komentujesz nie mój wpis, lecz własne wyobrażenie o mnie i moich poglądach Droga Sake.
Proszę wskazać, w którym miejscu napisałem, że jestem przedstawicielem prawicy, że wypowiadam się w imieniu PiS albo że chcę decydować o jego kierownictwie?
Nie robię niczego z tych rzeczy. Przedstawiam własną analizę sytuacji politycznej i zadaję pytanie o przyszłość prawicy, bo jej kondycja ma znaczenie dla przyszłości całego kraju. Mam do tego takie samo prawo jak każdy, niezależnie od tego, czy Tobie się to podoba, czy nie.
Nie jestem zwolennikiem Morawieckiego, nie kieruje mną nienawiść do Kaczyńskiego i nie zamierzam nikomu wskazywać, kogo ma popierać. Krytykuję konkretne decyzje i sposób kierowania partią, a nie odbieram komukolwiek prawa do jej istnienia. Co więcej, mój wpis dotyczy poszukiwania nowego przywództwa i szerszego porozumienia na prawicy, a nie personalnej wojny z PiS.
Natomiast sugestia dotycząca „seryjnego” jest już zwyczajnie nieprzyzwoita. Zamiast argumentów pojawia się insynuacja o przemocy. Jeśli nie potrafisz odnieść się do treści wpisu, proszę przynajmniej nie przypisywać mi poglądów i intencji, których nigdy nie wyraziłem.
Zanim następnym razem zechcesz pouczać mnie, o czym wolno mi pisać, proponuję najpierw przeczytać to, co rzeczywiście napisałem.
@mkj1...Nieprzyzwoite to są pana kłamstwa i inwektywy.To nie pierwszy raz . Pana nieustanne atakowanie Kaczyńskiego ,wmawianie mu niepoczytalności a teraz wtrącanie się jest właśnie przemocą.Czym pan się różni od tych co na youtube piszą swoje szkalujące prezesa i prezydenta wpisy a teraz Święczkowskiego i Sochańskiego? Kaczyński przez szereg lat wytrzymywał wasze wyzwiska, chamskie hasła,wytrzyma i teraz.Może prościej byłoby się zastanowić nad losem Polski ale tego pan nie zrobi. Nie jest pan z prawicy.W porządku.Tylko dlaczego pan tylko prawicą się zajmuje?Skoro jest pan z Lewicy czy z Koalicji to macie w swoich ugrupowaniach niemało problemów.Czemu się pan nie zajmie dziurą budżetową, złodziejami takimi jak Bartoszewski,łapownikami, czemu jeśli jest pan z Lewicy dopuszcza myśl by marszałek uzurpował sobie swoje prawa do weta, swoich decyzji ignorując prezydenta a zajmuje się Kaczyńskim? Wybory parlamentarne są już przecież za nami czekają nas kolejne a pan mebluje PiS.
Jaka prawica,jaka lewica...jakie partie polityczna?!
"stronnictwa, fakcje oraz podział na lud i możnych, podkreślając, że w polityce liczy się skuteczność i racja stanu, a nie przynależność ideologiczna". [1, 2, 3, 4]:
To streszczenie myśli Machiavellego zawartej w Księciu...wtedy nie było "partii" [dziś też nie ma]
stąd pojawiają sie stronnictwa.
Tę myśl rozwinął Richelieu : Nie ma partii politycznych,są tylko bandy oszustów którzy obiecują idiotom wszystko,
a po wygraniu "wyborów" ...pocałujcie nas w dupę.
Mówi wam to coś? :-)))
Zanim zaczniesz mnie Spike pouczać, co mam analizować i w jakiej kolejności, proponuję najpierw przeczytać ze zrozumieniem to, co napisałem. Mój wpis nie jest ani obroną rządu Tuska, ani atakiem na PiS dla samego atakowania. Jest próbą odpowiedzi na pytanie, czy obecny układ polityczny na prawicy ma jeszcze przyszłość i czy nie potrzebuje zasadniczej zmiany.
Piszesz, że sondaże są fałszywymi założeniami. Możemy dyskutować o ich wiarygodności, metodologii i rozbieżnościach, ale nie można udawać, że nie istnieją ani że nie pokazują żadnych tendencji.
Co do analizy obecnego rządu to, nie potrzebuję Twojego pozwolenia ani instrukcji, czym mam się zajmować. Krytykowałem i nadal krytykuję działania rządu Tuska. Nie oznacza to jednak, że mam przymykać oczy na błędy opozycji. Polska potrzebuje sprawnej alternatywy dla obecnej władzy, a nie opozycji tak zajętej własnymi konfliktami, że nie potrafi nawet przekonać wyborców do siebie.
I właśnie o tym jest mój wpis. Nie o tym, czy PiS jest dobry, czy zły, lecz o tym, kto i w jaki sposób ma stworzyć wiarygodną alternatywę. Nazywanie tego „mową trawą” nie jest argumentem. To tylko wygodny sposób, żeby nie podjąć dyskusji.